eu-leiders in twist over groene regels en economische groei
Brussel, zaterdag, 21 februari 2026.
Europese leiders debatteren hevig over het gewicht van duurzaamheidsregels op de economie. Sommige regeringskoppen en bedrijven wijten de lage groeicijfers aan strenge wetgeving uit Brussel. Er groeit steun voor deregulering. Critici spreken van een neergaande spiraal in innovatie en investeringen. Tegelijk wordt het zogenoemde “Brussel-effect” steeds vaker ter discussie gesteld. Tot voor kort zorgde Europese wetgeving ervoor dat standaarden wereldwijd golden. Nu wordt beweerd dat de invloed van Brussel snel afneemt. Bedrijven in technologie en duurzame mijnen roepen op tot balans. Ze willen groei én duurzaamheid, zonder bureaucratie die innovatie blokkeert.
spanningen tussen groei en regulering
In Brussel groeit de druk op de Europese Commissie om haar regelgevend beleid te herzien. Conservatieve regeringsleiders en bedrijfsorganisaties wijten de matige economische groei van de eurozone aan strenge duurzaamheids- en digitale wetten [1]. De economie van de eurozone zal in 2026 naar verwachting met 1,1 procent groeien [2]. Nederland scoort iets beter met een verwachte groei van 1,2 procent [2]. Critici beweren dat de regelgeving innovatie en investeringen remt [1].
het verdwijnen van het brussel-effect
Tot voor kort domineerde het zogeheten “Brussel-effect”, waarbij EU-regels wereldwijd als norm gold [1]. Voorbeelden zijn de invoering van universele laadpalen en energiezuinige apparaten [1]. Volgens een anonieme EU-ambtenaar is dat tijdperk voorbij: “Het Brussel-effect is dood” [1]. Hosuk Lee-Makiyama, directeur van het European Centre for Political International Economy, noemt het effect zelfs een mythe [1]. Internationale weerstand groeit, zoals bij de EU-antiboskapwet, die door Brazilië en Indonesië wordt gezien als imperialisme [1].
bedrijfsleiders roepen tot balans
Bedrijfssectoren zoals datacenters en kritieke grondstoffen wijzen op hun maatschappelijke meerwaarde. De datacentersector creëert naar verwachting meer dan 300.000 goedbetaalde banen in Europa tegen 2030 [3]. Bovendien draait de sector al voor 97 procent op hernieuwbare energie [3]. In de mijnbouw wil de EU tegen 2030 10 procent van haar kritieke grondstoffen zelf winnen [4]. Sectorbelangen pleiten voor minder bureaucratie, maar benadrukken hun bijdrage aan duurzaamheid en veiligheid van diensten [3][4].
technologie als groeimotor
Tegelijkertijd neemt de adoptie van kunstmatige intelligentie (AI) in Europa snel toe. In 2026 gebruiken 37 procent van de Europese bedrijven AI, wat net boven het Amerikaanse niveau van 36 procent ligt [2]. Landen als Finland (66 procent) en Nederland tonen hoge adoptiecijfers [2]. David Ikkersheim van KPMG stelt dat versnelde investeringen en versimpeling van vergunningsprocedures de groei kunnen stimuleren [2]. Ook wordt gewaarschuwd dat omscholing noodzakelijk is om werknemers mee te nemen in de transitie [2].
toekomstgerichte initiatieven
Ondanks de twijfel rond regelgeving blijven duurzame transities centraal staan. TNO werkt aan projecten zoals CO2-arm renoveren en circulaire batterijketens [5]. De EU heeft de Critical Raw Materials Act van 2024 om de afhankelijkheid van derde landen te verminderen [4]. Organisaties zoals het Dutch Data Center Association benadrukken hun bijdrage aan hernieuwbare energie en het vrijspelen van capaciteit [3]. Experts roepen op tot een realistische balans tussen regulering en innovatie [1][5].