meer gemeenten pakken hitteplannen op, maar grootste deel achterop
Den Haag, dinsdag, 2 juni 2026.
128 nederlandse gemeenten hebben nu een hitteplan. dat is een stijging ten opzichte van vorig jaar toen er 90 waren. ruim tweehonderd gemeenten hebben nog altijd geen plan. ondanks de stijgende temperatuur in de zomermaanden. het rijk wilde minimaal 180 plannen, maar dat doel is niet gehaald. het rode kruis noemt hitte het dodelijkste klimaatrisico in nederland. zonder actie lopen kwetsbare bewoners grote gezondheidsrisico’s. maatregelen als koelzones en watertappunten kunnen levens redden. ook wordt gewerkt aan een koelere openbare ruimte en hittebestendigere woningen. organisaties dringen aan op snellere invoering van hitteplannen.
groei in hitteplannen blijft achter bij nationaal doel
Het aantal Nederlandse gemeenten met een hitteplan is gestegen van 90 naar 128 in één jaar. Dit vertaalt zich naar een 42.222% toename. Ondanks deze groei blijft het land onder het overheidsdoel van 180 plannen. De huidige stand betekent dat Nederland 28.889% achterloopt op het streefcijfer. Veiligheidsinstanties benadrukken dat de verspreiding ongelijk is en dat snelhandelen nodig is. Zelfs matige temperaturen kunnen gevaarlijk zijn voor kwetsbare groepen wanneer de luchtvochtigheid hoog is [1].
kwetsbare groepen lopen grootste risico bij hitte
Hittegolven vormen een ernstig gezondheidsrisico, vooral voor ouderen, zwangeren en mensen met chronische aandoeningen. Dak- en thuislozen zijn extra gevoelig door gebrek aan beschutting. Werken buitenshuis verhoogt blootstelling aan extreme temperaturen. Het Rode Kruis identificeert hitte als het dodelijkste klimaatrisico in Nederland [2]. Koelzones en systematische check-ins kunnen levens redden. Zonder uniforme hitteplannen blijven deze beschermende maatregelen fragmentarisch en afhankelijk van lokale prioriteiten [1][2].
lokale actie versus nationale urgente oproep
Hoewel 128 gemeenten nu een hitteplan hebben, betekent dit dat 214 nog geen plan hebben. Deze 65,5 procent staat mogelijk onvoldoende klaar voor extreme weerperioden. De definities van hittegolven – minstens vijf dagen boven 25 °C, inclusief drie dagen boven 30 °C – worden steeds frequenter overschreden door klimaatverandering [1]. Organisaties als het Klimaatverbond en het Rode Kruis dringen aan op versnelde implementatie. Ze wijzen op de noodzaak van langetermijnadaptatie naast kortetermijnrespons [2].
integrale aanpak vereist bredere veranderingen
Naast spoedmaatregelen zoals watertappunten en koelzones, adviseren deskundigen structurele veranderingen. Dit omvat het aanpassen van de openbare ruimte met meer schaduw en groen. Ook hittebestendigere woningen en aangepaste werktijden spelen een rol. Zesennegentig gemeenten werken aan integrale actieplannen voor langdurige verharding tegen hitte. Dergelijke plannen gaan verder dan acute respons en focussen op duurzame klimaatadaptatie [2].