eu unlocks existing funds for abortion access in landmark move

2026-02-27 buitenland

Brussel, vrijdag, 27 februari 2026.
The European Commission has ruled that member states can use existing social funds to help women access safe and legal abortions, especially those crossing borders for care. This applies even in countries like Poland and Malta where abortion is nearly banned. The move responds to a wave of public pressure, with 1.2 million citizens backing the ‘My Voice, My Choice’ campaign. While no new money is created, the decision lets governments cover travel, accommodation and medical costs. Up to half a million unsafe abortions occur each year in europe. The commission frames this as a public health necessity. Individual countries retain control over how they implement support within their own laws. Activists call it a turning point for reproductive freedom in the eu.

europese commissie geeft groen licht voor gebruik van sociale fondsen bij abortus

De Europese Commissie heeft bevestigd dat lidstaten bestaande middelen uit het Europees Sociaal Fonds Plus (ESF+) kunnen inzetten om vrouwen te ondersteunen bij de toegang tot veilige en legale abortussen [1]. Deze financieringsmogelijkheid geldt ook voor grensoverschrijdende zorg, inclusief dekking van reiskosten, accommodatie en medische scans [2]. Het besluit is genomen na analyse van de European Citizens’ Initiative ‘My Voice, My Choice’, die 1.124.513 handtekeningen haalde [3]. Daarmee kan de toegang tot zorg worden verbeterd, mits dit past binnen de nationale wetgeving van elke lidstaat [4].

geen nieuw fonds, maar juridische weg vrijgemaakt

Er wordt geen nieuw fonds opgericht, maar de Commissie stelt dat bestaande regelgeving voldoende is om actie te ondernemen [4]. Lidstaten mogen hun nationale ESF+-programma’s aanpassen om financiering te bieden voor abortuszorg, mits zij dit wensen en goedkeuring verkrijgen van de Commissie [4]. Artikel 168(7) VWEU behoudt nationale bevoegdheden over gezondheidszorg, dus geen dwang op staten met strenge abortusregels [4]. Toch is het een historische ontwikkeling omdat het de eerste keer is dat de Commissie expliciet erkent dat EU-geld hiervoor mag worden gebruikt [3].

campagne drukt op de ziel van de eu

De beweging ‘My Voice, My Choice’ werd gedurende drie jaar geleid door activiste Nika Kovač en won brede steun van Europese burgerinitiatieven [3]. Het campagneplatform verzamelde meer dan 1,1 miljoen handtekeningen verspreid over minimaal zeven lidstaten, wat de vereisten voor een European Citizens’ Initiative haalt [3]. In december 2025 sprak het Europees Parlement zich publiekelijk uit voor financiële ondersteuning, hoewel dit advies niet bindend was [5]. De uiteindelijke reactie van de Commissie kwam op 26 februari 2026 [4].

publieke gezondheid argument centraal

Volgens de Commissie is het verminderen van onveilige abortussen een kwestie van publieke gezondheid [6]. Wereldwijd zijn 45% van de abortussen onveilig, wat leidt tot ernstige fysieke schade en psychologische belasting [4]. Ongeveer 500.000 onveilige abortussen vinden jaarlijks plaats in Europa [1]. De Commissie benadrukt dat gezondheidsbeleid nationaal blijft, maar dat de EU kan ondersteunen via financiering [6]. Abortuszorg valt onder diensten van algemeen belang, zoals vastgesteld door het Hof van Justitie in zaak Grogan (C-159/90) [4].

activisten zien vooruitgang, maar willen meer

Nika Kovač, coördinator van ‘My Voice, My Choice’, noemt de beslissing „géén symbool, maar een politieke verbintenis jegens vrouwenrechten“ [1]. Zij roept lidstaten op om snel gebruik te maken van het nieuwe kader [5]. Campagnes zullen doorgaan om specifiek toegewezen middelen te eisen [2]. Critici, zoals Ordo Iuris uit Polen, betwisten de legitimiteit van de campagne en zien de maatregel als inbreuk op nationale wetgeving [2]. Toch stelt EU-commissaris Hadja Lahbib: „Veiligheid en vrijheid mogen nooit afhangen van je postcode of inkomen“ [2].

Bronnen

abortusrechten EU-fundering