china's exportmachine houdt stand onder druk van trump

2026-03-03 buitenland

Beijing, dinsdag, 3 maart 2026.
China boekte in 2025 een handelsoverschot van 1,2 biljoen dollar, gesteund door een explosieve exportgroei. Maar sinds april 2025 stopte het bijna volledig met het inkopen van Amerikaanse goederen. Deze abrupte stilstand kwam na nieuwe hoge tarieven van president Donald Trump, die een tweede handelsoorlog startte. Ondanks de escalatie bleef de Chinese export stijgen, maar experts waarschuwen dat dit de spanning verder opvoert. De Wereldbank ziet groeiende risico’s voor wereldwijde markten. Terwijl Peking focust op technologische zelfvoorziening, dreigt de traditionele groeimotor los te raken van de binnenlandse economie. Jonge werknemers voelen de gevolgen: werkloosheid loopt op, koopkracht daalt. Het regime probeert nu consumenten aan te zetten tot meer kopen, maar de weg naar een gebalanceerde economie blijft steil.

handelsoverschot op recordhoogte door exportgroei

China behaalde in 2025 een handelsoverschot van 1,19 biljoen dollar, een stijging van bijna 20% ten opzichte van 2024 [0.19/1*100][1]. Deze groei werd gedreven door een sterke export, met name in de automobiel- en elektronica-sector [2]. Goederenexporten stegen met ruim 25% sinds 2021, terwijl invoer slechts 1% daalde [3]. Het overschot is essentieel om de economische groeidoelen te halen, gezien de zwakke binnenlandse vraag [4]. Expert Eswar Prasad wijst er echter op dat deze groei wordt gebruikt om structurele tekortkomingen te maskeren [4].

impact van de tweede handelsoorlog van trump

Sinds april 2025 kochten Chinese importeurs vrijwel niets meer in van de Verenigde Staten [3]. Deze terugtrekking volgde op een stijging van de Amerikaanse invoertarieven met 145 procentuele punten [3]. Als gevolg daarvan daalden de Amerikaanse goederenexporten naar China met 25,8% in 2025 [3]. Zonder de handelsoorlog zou de export naar China ongeveer 60% hoger zijn geweest, wat neerkomt op een jaarlijks verlies van 90 miljard dollar [3]. Volgens analist Scott Bessent werd de eerste fase-handelsdeal uit 2020 niet goed genoeg afgedwongen [3].

technologische zelfvoorziening als strategisch doel

De Chinese regering investeert zwaar in technologische zelfvoorziening via initiatieven zoals Made in China 2025 [4]. Onderzoek en ontwikkeling kregen een budget van 2,8% van het bbp, hoger dan het oecd-gemiddelde [5]. De productie van nieuwe energievoertuigen steeg tot meer dan 16 miljoen eenheden in 2025 [5]. Hoewel deze sectoren snel groeien, draagt de “nieuwe economie” nog maar zo’n 20% bij aan de bbp-groei [4]. Overcapaciteit en subsidiestoorden veroorzaken internationale spanningen [4].

zwakke koopkracht remt binnenlandse consumptie

Ondanks overheidsinitiatieven blijft de consumptiegroei matig, met een stijging van slechts 0,9% in december 2025 [4]. Huizenprijzen zijn sinds 2021 met meer dan 20% gedaald, wat het vermogen van huishoudens om grote aankopen te doen verder vermindert [1]. De jeugdwerkloosheid ligt rond de 16%, wat het vertrouwen onder jonge consumenten onder druk zet [1]. Slechts 52% van de economische groei in 2025 werd gedragen door consumptie [5]. Econoom Raj Verma adviseert lagere groeicijfers vast te stellen die beter aansluiten bij de realiteit [4].

herbalansering van de economie staat voor grote uitdagingen

Het nieuwe Vijfjarenplan richt zich op een “significante toename” van de consumptie tegen 2030 [6]. Toch blijft de economie sterk gericht op export en industrie [4]. Terwijl de export groeit, nemen de invoeraantallen af, wat leidt tot spanningen met handelspartners [3]. De Europese Unie meldt gelijkaardige klachten als de VS over subsidies en industriële beleid [3]. Deskundigen twijfelen of de overgang mogelijk is zonder pijnlijke aanpassingen [4]. Technologie en consumptie moeten samenwerken om duurzame groei te creëren [6].

Bronnen

export economie