Europa roept om gemeenschappelijke regels bij verkrachting op basis van toestemming

2026-02-25 buitenland

Brussel, woensdag, 25 februari 2026.
Het Europees Parlement dringt aan op een gemeenschappelijke definitie van verkrachting in de hele EU, gebaseerd op ontbreken van toestemming. Wetgevers eisen dat de Europese Commissie snel een wetsvoorstel indient om verkrachting juridisch te definiëren als handeling zonder vrijwillige, geïnformeerde en herroepbare toestemming. Momenteel bestaan grote juridische oneffenheden tussen de lidstaten, wat leidt tot ongelijke bescherming van slachtoffers. Met name na het wereldwijde mediadebat rond de zaak-Pelicot zien parlementsleden dringende behoefte aan harmonisatie. Als dit plan doorgaat, wordt gendergerelateerd geweld een EU-strafbaar feit. De druk op de Commissie is groot om alsnog te handelen.

europese parlement draait schroeven aan brussel

In Brussel hebben leden van het Europees Parlement op 25 februari 2026 hun steun uitgesproken voor een geharmoniseerde wetgeving tegen verkrachting op basis van ontbrekende toestemming [1]. De commissies voor burgerlijke vrijheden en vrouwenrechten riepen de Europese Commissie op om spoedig een wetsvoorstel in te dienen ter formalisering van deze norm [1]. Het huidige gebrek aan uniformiteit onder de lidstaten leidt tot juridische gaten waardoor slachtoffers onvoldoende beschermd zijn [1]. Deze stap volgt op eerder beleidsadvies waarin dezelfde lijn werd getrokken [3].

dringende noodzaak voor wetgeving

De beweging voor een gemeenschappelijke definitie van verkrachting krijgt kracht van recente hoogtepunten in de publieke opinie, zoals de zaak-Gisèle Pelicot [1]. Volgens rapporteur Joanna Scheuring-Wielgus heeft dit geval zelfs opposanten doen bezwijken [1]. De ratificatie van het Verdrag van Istanbul in 2023 en de invoering van de EU-richtlijn tegen geweld tegen vrouwen in 2024 legden reeds grondslag [1]. Desalniettemin blijft de wetgeving per land uiteenlopen, wat een effectieve respons bemoeilijkt [1]. Harmonisatie is daarom essentieel voor slachtofferbescherming en rechtszekerheid [1].

inhoudelijke pijlers van het voorstel

Het voorstel stelt dat verkrachting moet worden gedefinieerd op basis van vrijwillige, geïnformeerde en herroepbare toestemming [1]. Daarnaast pleiten de parlementariërs ervoor om gendergerelateerd geweld formeel op te nemen als een EU-misdaad onder artikel 83(1) VWEU [1]. Slachtoffers moeten toegang krijgen tot 24-uurs crisisdiensten, gratis gespecialiseerde zorg en langere verjaringstermijnen [1]. Er is ook aandacht voor preventie via seksuele voorlichting en campagnes tegen online haat [1].

institutionele druk en verdere stappen

Na de commissiestemmingen op 25 februari 2026 wordt verwacht dat het volledige Europees Parlement het verslag goedkeurt tijdens de plenaire vergadering van 25-26 maart 2026 [1]. Evin Incir, rapporteur voor de LIBE-commissie, benadrukte dat vrouwen in sommige EU-lidstaten nog steeds niet beschermd worden door toestemmingsgebaseerde wetgeving [1]. Ze noemde het momenteel onaanvaardbaar dat ‘ja bedoelt ja’ niet overal dezelfde juridische consequenties heeft [1]. De druk op de Europese Commissie om een wetsontwerp voor te stellen is hierdoor fors toegenomen [1].

Bronnen

verkrachting EU-wetgeving