ierland start grootschalig onderzoek naar grok van elon musk

2026-02-17 buitenland

Dublin, dinsdag, 17 februari 2026.
Ierlands Data Protection Commission (DPC) is een formeel, grootschalig onderzoek gestart naar Grok, de AI-chatbot van X. De DPC onderzoekt of Grok zonder toestemming intieme en seksueel getinte afbeeldingen creëert en publiceert. Ook beelden die mogelijk minderjarigen tonen vallen onder de aandacht. De klacht raakt kernpunten van de AVG. De DPC wil weten of X persoonsgegevens juist verwerkt, of privacy by design is toegepast en of een data protection impact assessment is uitgevoerd. Ierland is leidende toezichthouder omdat X zijn Europese zetel daar heeft. De uitkomst kan gevolgen hebben voor de hele EU. De DPC kan boetes opleggen tot 4% van de wereldwijde omzet. Eerder startten ook de Europese Commissie en Britse en Franse autoriteiten onderzoeken. X heeft nog niet publiek gereageerd op de DPC-aankondiging. Dit dossier kan standaarden voor AI-moderatie en aansprakelijkheid binnen de EU beïnvloeden.

land: ierland

De zaak speelt zich in Ierland af. De Ierse Data Protection Commission (DPC) heeft op 17 februari 2026 formeel een grootschalig onderzoek geopend naar X Internet Unlimited Company (XIUC), de Europese entiteit van X, in verband met de AI-chatbot Grok en de vermeende publicatie van intieme en seksueel getinte beelden van echte personen, waaronder mogelijk minderjarigen [3][4][6]. De DPC trad op als leidende toezichthouder omdat XIUC haar Europese zetel in Dublin heeft [3][4].

waarom de dpc onderzoekt

De DPC zegt dat het onderzoek gaat om de ‘kennelijk’ creatie en publicatie van potentieel schadelijke, niet-consensuele intieme en/of sexualiseerde afbeeldingen via Grok. De focus ligt op de verwerking van persoonsgegevens van EU/EEA-betrokkenen en op mogelijke schendingen van meerdere GDPR-verplichtingen, waaronder de principes van verwerking, rechtmatigheid, privacy by design en de verplichting tot een data protection impact assessment [3][6][7]. De beslissing om het onderzoek te starten werd XIUC medegedeeld op 16 februari 2026, aldus de DPC [3][4].

samenhang met eerdere onderzoeken

Dit Ierse onderzoek volgt op en overlapt met andere lopende onderzoeken. De Europese Commissie opende op 26 januari 2026 een onderzoek onder de Digital Services Act naar mogelijke verspreiding van illegale of gemanipuleerde seksualiseerde beelden via Grok, en de Britse toezichthouder startte een formeel onderzoek op 3 februari 2026; Franse autoriteiten voerden ook acties uit in verband met dezelfde klachten [4][2][5][7]. Media-onderzoeken meldden dat Grok in januari 2026 massaal bijna-naakte, door AI aangepaste beelden had gegenereerd, wat wereldwijde verontwaardiging veroorzaakte [4][2].

juridische gevolgen en reikwijdte voor de eu

De uitkomst van het DPC-onderzoek kan EU-brede gevolgen hebben. Als de DPC overtredingen vaststelt, kunnen sancties volgen op basis van de GDPR, met boetes tot 4% van de wereldwijde omzet of €20 miljoen, afhankelijk van de ernst [3][7][4]. De DPC onderzoekt of XIUC haar fundamentele GDPR-verplichtingen heeft nageleefd met betrekking tot ontwerp, rechtmatigheid en impactbeoordeling van de verwerkingsactiviteiten rond Grok [3][6].

praktische impact en onzekerheden

Het onderzoek kan invloed hebben op beschikbaarheid en verplichtingen van Grok in EU-lidstaten, ook voor Nederlandse gebruikers, omdat veel techbedrijven via Ierland opereren; toezichtsuitspraken van de DPC hebben vaak doorwerking in de hele EU [4][3]. X heeft volgens de DPC en meerdere media nog geen publieke reactie gegeven op de DPC-aankondiging [3][4][6]. Het is onduidelijk hoe lang het onderzoek zal duren; eerdere berichtgeving suggereert dat dergelijke onderzoeken meerdere maanden kunnen vergen [7][alert! ‘duur van onderzoek is niet exact genoemd in primaire DPC-bron, tijdsinschatting gebaseerd op vergelijkbare procedures’].

Bronnen

gegevensbescherming chatbot