defensie bouwt rijdende ziekenhuizen om gewonden veilig te vervoeren
Den Haag, donderdag, 12 februari 2026.
Het ministerie van Defensie bereidt zich voor op grootschalige conflicten met een nieuw plan: rijdende ziekenhuizen. De gewondentreinen moeten honderden militairen per dag kunnen vervoeren. Ze dienen als medische evacuatie over lange afstanden, waar helikopters en ziekenautos niet volstaan. De treinen zijn geschikt voor spoor in meerdere Europese landen. Ze rijden op stroom én op diesel, voor noodgevallen zonder elektriciteit. De overlevingskans van gewonde militairen stijgt zo aanzienlijk. De aankoop kost tussen 50 en 250 miljoen euro. Het is een antwoord op de toenemende dreiging in Europa. De Tweede Kamer is vertrouwelijk geïnformeerd om de onderhandelingspositie te beschermen.
nieuwe gewondentreinen voor grootschalige evacuatie
Defensie bouwt rijdende ziekenhuizen om gewonden veilig te vervoeren. Het ministerie van Defensie bereidt zich voor op grootschalige conflicten met een nieuw plan: rijdende ziekenhuizen [1]. De gewondentreinen moeten honderden militairen per dag kunnen vervoeren [1]. Ze dienen als medische evacuatie over lange afstanden, waar helikopters en ziekenautos niet volstaan [2]. De treinen zijn geschikt voor spoor in meerdere Europese landen [3]. Ze rijden op stroom én op diesel, voor noodgevallen zonder elektriciteit [3]. De overlevingskans van gewonde militairen stijgt zo aanzienlijk [4]. De aankoop kost tussen 50 en 250 miljoen euro [1]. Het is een antwoord op de toenemende dreiging in Europa [5]. De Tweede Kamer is vertrouwelijk geïnformeerd om de onderhandelingspositie te beschermen [1].
technische eisen en functionele rol
De treinen moeten operationeel zijn op zowel elektrische als dieselmotoren [3]. Dit garandeert inzetbaarheid bij stroomuitval of sabotage [3]. Zij zijn ontworpen voor compatibiliteit met diverse Europese spoorsystemen [3]. Hun primaire functie is massaevacuatie van militairen uit frontgebieden [2]. De capaciteit moet voldoen aan scenario’s met meer dan duizend gewonden per dag [5]. De voertuigen fungeren als logistieke reserve binnen de geneeskundige keten [1]. Naast medisch vervoer bieden zij flexibele opslag van materiaal of personeel [1]. De technische standaarden zijn afgestemd op interoperabiliteit met NAVO-partners [5].
strategische motivering en beleidscontext
De plannen zijn ingegeven door de verslechterde veiligheidsomgeving in Europa [5]. Rusland wordt expliciet genoemd als bron van dreiging en instabiliteit [5]. Ministerie van Defensie verwacht een toename van hybride en conventionele bedreigingen [3]. Daarom moet Nederland in staat zijn grote aantallen slachtoffers te evacueren [5]. Statensecretaris Gijs Tuinman benadrukte het belang van snelle medische reacties [5]. De initiatieven passen binnen het bredere programma ‘Versterken geneeskundige keten’ [4]. Andere componenten zijn nieuwe radars en bergingsvoertuigen [3].
financiële omvang en industriële implicaties
De aankoopprijs van de gewondentreinen varieert tussen 50 en 250 miljoen euro [1]. Dit budget dekt zowel aanschaf als ombouw tot volwaardige medische units [1]. De ombouw vindt plaats in Nederland, in samenwerking met nationale partners [3]. De Nederlandse industrie krijgt een rol in de levering en onderhoud [3]. Dit stimuleert lokale vaardigheden en vermindert afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers [3]. Financiële details worden grotendeels vertrouwelijk gehouden ter bescherming van onderhandelingen [1]. Er is geen openbare tenderprocedure aangekondigd [1].
integratie met bestaande en toekomstige systemen
De treinen vormen een aanvulling op lucht- en wegtransport [2]. Momenteel gebeurt medische evacuatie met ziekenauto’s en helikopters [3]. Vanaf 2027 neemt het C-390 Millennium transportvliegtuig de luchttaak over van de C-130 [3]. Spoor biedt een stabiel alternatief bij beperkte luchtruimveiligheid [2]. De combinatie van modi verhoogt de robuustheid van de evacuatieketen [3]. Gewondentreinen kunnen rechtstreeks naar calamiteitenziekenhuizen rijden [4]. Hierdoor wordt druk van andere transportsystemen gehaald [4].