Keijzer waarschuwt: asielsysteem is kapot terwijl wetten stil liggen
Den Haag, vrijdag, 6 februari 2026.
Demissionair asielminister Mona Keijzer spreekt openlijk frustratie uit over de Eerste Kamer. Twee cruciale asielwetten liggen sinds juli 2025 vast, ondanks urgente noodzaak. Het systeem is overbelast. Er wachten 53.000 nareisverzoeken, goed voor 87 procent kans op goedkeuring. 130.000 Oekraïners zijn opgevangen, 12.000 statushouders zitten vast in opvang. Gemeenten geraken onder druk. Financiële schade loopt al op tot 79 miljoen euro aan dwangsommen. Keijzer noemt het huidige kader ontoereikend. Zonder wetgeving kan geen grip komen op instroom, opslag of doorstroming. De politieke stilstand blokkeert actie. Terwijl Europa in juni 2026 het migratiepact start, hinkelt Nederland achteruit.
wetgeving in vastgelopen fase
Twee belangrijke asielwetten zijn sinds juli 2025 vastgelopen in de Eerste Kamer. Het betreft de Asielnoodmaatregelenwet en de Wet invoering tweestatusstelsel, beide al goedgekeurd door de Tweede Kamer [1]. Na de goedkeuring werd de strafbaarstelling van illegaliteit versoepeld via een novelle. Sindsdien wachten de wetten op behandeling in de Eerste Kamer, zonder dat ze op de plenaire agenda zijn verschenen [2]. Deze vertragingen blokkeren juridische ingrepen in een al overbelast systeem [3].
toenemende druk op het systeem
Het Nederlandse asielsysteem kampt met extreme belasting. Zo zijn er circa 130.000 Oekraïners opgevangen, met nog eens 300 nieuwe vluchtelingen per week [4]. Daarnaast wachten 17.000 Syrische asielzoekers op behandeling van hun aanvraag [4]. Verder staan 53.000 nareisverzoeken in de wachtrij, waarvan 87% wordt ingewilligd [4]. Ook zitten 12.000 statushouders vast in opvangcentra omdat zij geen permanente huisvesting vinden [4]. De opvangcapaciteit raakt hierdoor opgeslorpt.
financiële en operationele gevolgen
De vertragingen in het asielproces hebben concrete financiële gevolgen. Tot nu toe zijn 79 miljoen euro aan dwangsommen betaald aan asielzoekers vanwege overschrijding van wettelijke termijnen [4]. Dit geld komt ten laste van de staat en reflecteert de institutionele vertraging [4]. Bovendien staan gemeenten onder toenemende druk door de lange verblijfsduur in opvangfaciliteiten [1]. De gebrekkige doorstroom naar reguliere huisvesting verergert de woningcrisis en verhoogt de operationele kosten [3].
politieke spanningen en interne verdeeldheid
Er is sprake van mogelijke verdeeldheid binnen de CDA-fractie in de Eerste Kamer [3]. Sommige senatoren worden omschreven als ‘uitermate asielvriendelijk’, wat conflicten kan veroorzaken met de regeringsagenda [3]. Hoewel minister Bontenbal verwacht dat de fractie volgens het verkiezingsprogramma handelt, is dat niet gegarandeerd [3]. Politici zoals D66-leider Geert Wilders vragen opheldering over het coalitieakkoord, terwijl VVD-leider Dilan Yesilgöz benadrukt dat de wetten cruciaal zijn [1].
internationale context en toekomstperspectief
Op Europees niveau neemt de druk toe naarmate het Europese Migratiepact in juni 2026 in werking treedt [1]. Nederland moet dan operationeel gereed zijn, maar hinkelt nu juist achterop vanwege de binnenlandse wetgevingsvertraging [1]. Een nieuw kabinet wordt verwacht op 23 februari 2026 [1]. Tot die tijd blijven demissionaire ministers als Mona Keijzer en David van Weel verantwoordelijk, maar zonder volledige politieke macht om de wetten nog zelf te verdedigen [1].