eu zegt: tiktok moet ontwerp veranderen of riskeert miljardenboete

2026-02-06 buitenland

Brussel, vrijdag, 6 februari 2026.
De Europese Commissie concludeerde preliminair dat TikTok functies zoals oneindig scrollen, autoplay en een sterk gepersonaliseerd aanbevelingsalgoritme gebruikers in een ‘autopilot’-modus duwen. Zulke ontwerpkeuzes zouden compulsief gedrag kunnen bevorderen en het fysieke en mentale welzijn van kinderen en kwetsbare volwassenen schaden. De Commissie oordeelt dat TikTok zijn risicoanalyse en beschermende maatregelen onvoldoende heeft ingericht. Concrete voorstellen omvatten het geleidelijk uitschakelen van infinite scroll, effectieve schermtijdonderbrekingen, ook ’s nachts, en aanpassingen aan het recommender-systeem. TikTok noemt de bevindingen “fundamenteel onjuist” en zegt de beslissing aan te vechten. Als de Commissie een definitieve overtreding vaststelt, kan dat leiden tot sancties tot 6% van de wereldwijde jaaromzet. Voor Nederlandse ouders, scholen en beleidsmakers betekent dit mogelijk strengere leeftijdschecks en technische wijzigingen op het platform. De zaak markeert een precedent: ontwerp zelf staat centraal in de handhaving van Europese onlineregels.

land: europa (brussel)

De zaak speelt zich af binnen de Europese Unie en heeft zijn formele zetel in Brussel. De Europese Commissie publiceerde op 6 februari 2026 voorlopige bevindingen dat TikTok functies als infinite scroll en een sterk gepersonaliseerd aanbevelingsalgoritme gebruikers in een ‘autopilot’-modus brengen. Deze voorlopige aanklacht is onderdeel van uitvoering van de Digital Services Act en werd door meerdere nieuwsorganisaties gemeld nadat de Commissie haar beoordeling openbaar maakte [8][4][1].

waarom de commissie het ontwerp problematisch noemt

De Commissie stelt dat functies zoals oneindig scrollen, automatisch afspelen en pushmeldingen gebruikers continu belonen en dwangmatig gebruik kunnen stimuleren. Ze wijst ook op risico’s voor lichamelijke en mentale gezondheid van kinderen en kwetsbare volwassenen. De beoordeling gebruikte interne gegevens van TikTok, wetenschappelijk onderzoek en interviews met experts. De Commissie concludeert dat TikTok onvoldoende indicatoren van compulsief gebruik (nachtelijk gebruik, openingsfrequentie) heeft meegenomen in risicoanalyses [4][3][1].

gewenste wijzigingen en procedurele stappen

De Commissie stelt concrete aanpassingen voor: het geleidelijk uitschakelen van infinite scroll, invoeren van effectieve schermtijdonderbrekingen, ook ’s nachts, en aanpassing van het recommender-systeem. De bevindingen zijn voorlopig; TikTok kan schriftelijk reageren en aanvullende documenten opvragen voordat een definitieve handhavingsbeslissing valt. Als de Commissie tot een definitieve overtreding komt, kan dat leiden tot maatregelen en boetes tot 6% van de wereldwijde jaaromzet onder de DSA-regels [4][8][7].

reactie van tiktok en de juridische toon

TikTok noemt de voorlopige bevindingen “categorically false and entirely meritless” en kondigde aan de beslissing juridisch te bestrijden en haar weerwoord in te dienen. Het bedrijf stelt dat bestaande tools voor schermtijd en ouderlijk toezicht gebruikers helpen en dat er geen eenduidige wetenschappelijke maatregel voor schermtijd bestaat. De toon is fel; TikTok zegt alle beschikbare middelen te gebruiken om de uitspraak aan te vechten, wat een langdurige juridische confrontatie kan voorspellen [1][3][5].

wat dit betekent voor nederland en beleidsactoren

Voor Nederlandse ouders, scholen en beleidsmakers kunnen de voorstellen veranderingen in privacy- en mediagebruiksregels betekenen. Mogelijk volgen strengere leeftijdsverificatie, technische aanpassingen in de app en nieuwe schoolrichtlijnen voor mediagebruik. Europese handhaving onder de DSA kan ook precedentwerking hebben voor lidstaten die al discussieerden over leeftijdsbeperkingen en schermtijdbeleid. De situatie vereist dat Nederlandse stakeholders inspelen op snelle beleids- en technisch juridische ontwikkelingen [8][7][6].

Bronnen

verslavend ontwerp algoritme