Russische spionage ondermijnt Europese veiligheid
Stockholm, maandag, 9 februari 2026.
Een nieuw rapport van het Zweedse Defensieonderzoeksagentschap (FOI) onthult een alarmerende schaal van spionageactiviteiten in Europa. Van de 70 veroordeelde spionnen tussen 2008 en 2024 werkte bijna tweederde voor Rusland. De meeste gevallen betroffen economische en technologische industriële spionage. Estland telde verreweg de meeste veroordelingen, gevolgd door Duitsland en Litouwen. Ondertussen blijken veel West-Europese landen nauwelijks actie te hebben ondernomen. De studie wijst op snelle operaties met zogenoemde ‘wegwerpagenten’, vaak gerecruteerd via sociale media. Sommige hadden zelfs geen idee dat ze straften pleegden. Deze bevindingen roepen dringend op tot intensievere samenwerking tussen Europese inlichtingendiensten. De dreiging komt vooral van Rusland.
Russische spionage ondermijnt Europese veiligheid
In Europa zijn sinds 2008 in totaal 70 mensen veroordeeld wegens spionage. Bijna tweederde daarvan, 47 personen, werkten voor Rusland [1]. Dit blijkt uit een nieuw rapport van het Zweedse Defensieonderzoeksagentschap (FOI), dat de grootste openbare dataset van spionagezaken analyseert [1]. De meeste gevallen betroffen economische en technologische industriële spionage. De activiteiten richten zich onder meer op militaire capaciteiten, energie-infrastructuur en migratiebeleid [1]. Rusland blijkt systematisch te opereren binnen Europese instellingen via verschillende inlichtingendiensten [1].
Estland treft hard op, West-Europa traag
Estland registreerde met 19 veroordelingen veruit de meeste spionagegevallen [1]. Dat wordt gevolgd door Duitsland met 8, Noord-Macedonië met 8, Litouwen met 7 en Letland met 6 [1]. Andere landen, waaronder Griekenland, Zweden, Oostenrijk, België en Frankrijk, meldden slechts 1 tot 3 gevallen [1]. Vooral in West-Europa lijkt de respons ontoereikend. België, gastland van zowel de EU als NAVO, noteerde slechts twee veroordelingen in 17 jaar [1]. Dit suggereert een ongelijke gevoeligheid voor spionagebedreigingen binnen Europa [1].
Wegwerpagenten gerecruteerd via sociale media
De methode van werving is steeds vaker digitaal. Sociale media zoals Telegram, TikTok, Discord en Facebook worden ingezet [1]. Ook online gaming en darknetforums spelen een rol [1]. Een opvallende trend is de stijging van zogenoemde ‘wegwerpagenten’ sinds 2021 [1]. Deze lage waarde agenten worden snel gerecruteerd, kort gebruikt en daarna gedumpt [1]. Sommigen weten niet eens dat ze een misdrijf plegen [1]. Deze tactiek versnelde tijdens de coronapandemie [1].
Samenwerking nodig tegen groeiende dreiging
Van de 70 veroordeelden waren 72% civiele werknemers met een gemiddelde leeftijd van 48 jaar [1]. Ruim de helft ontving financiële compensatie [1]. Enkele landen tonen een alarmerend stilzwijgen. Dertien van de 33 EU- en NAVO-lidstaten meldden geen enkele veroordeling [1]. Experts waarschuwen dat deze stilte net zo gevaarlijk is als de spionage zelf [1]. Er is urgente behoefte aan intensievere samenwerking tussen Europese inlichtingendiensten [1].