verenigd koninkrijk zoekt terugkeer naar eu-wapenfonds
Londen, maandag, 2 februari 2026.
Het Verenigd Koninkrijk wil opnieuw meedoen aan het EU-wapenfonds, een initiatief ter waarde van 150 miljard euro. Na een mislukte poging in 2025 keert premier Keir Starmer terug met een vernieuwde aanpak. Destijds eiste de EU een bijdrage van ruim 6,5 miljard euro. Dat was te veel voor Londen. Nu wordt opnieuw gediscussieerd over mogelijke deelname. Er zijn geen financiële details bekend. Maar wel blijkt dat de druk groeit om de veiligheidsbanden met Europa aan te halen. De besprekingen volgen tijdens topontmoetingen met Europese leiders. Dit kan een belangrijke stap worden in de hernieuwde relatie na brexit.
heroverweging van deelname aan safe
Premier Keir Starmer geeft aan dat het logisch en verstandig is om militaire samenwerking met de Europese Unie te intensiveren [1]. Zijn regering overweegt zich opnieuw aan te melden voor het EU-wapenfonds, ook bekend als het Security Action for Europe (Safe)-fonds, een initiatief ter waarde van 150 miljard euro [2]. Deze hernieuwde interesse komt nadat eerdere onderhandelingen in november 2025 strandden vanwege een te hoge gevraagde bijdrage van ruim 6,5 miljard euro [1]. De huidige benadering richt zich op pragmatische samenwerking, ondanks de Brexit-barrières die eerder de weg versperden [3].
financiële geschillen en politieke weerstanden
In 2025 vroeg de EU dat het Verenigd Koninkrijk zou bijdragen met ongeveer 2 miljard euro aan het Safe-fonds, terwijl Londen slechts honderden miljoenen aanbood [4]. Dit grote verschil leidde tot het instorten van de onderhandelingen, waarbij vooral Frankrijk werd genoemd als blokkerende partij [1]. Duitsland daarentegen wilde juist snelle integratie van het VK in het defensieprogramma [1]. Volgens bronnen in Brussel werd het falen van de onderhandelingen ervaren als een diplomatieke blunder [4]. Nu probeert Londen opnieuw aan tafel te komen, zonder dat er al concrete financieringsafspraken zijn gemaakt [2].
strategische motieven achter de koerswijziging
De toenemende dreiging van Rusland en twijfel over de betrouwbaarheid van Amerikaanse veiligheidsbeloften onder invloed van Donald Trump spelen een rol in deze strategische herwaardering [2]. Starmer benadrukte tijdens zijn buitenlandse reizen dat Europa, inclusief het VK, meer moet doen aan veiligheid en defensie [1]. Ook wordt gewezen naar de bredere gevolgen van de slechte Brexit-overeenkomst voor de economie, wat extra reden geeft om de banden met de EU aan te halen [3]. Militaire samenwerking wordt gezien als een praktische manier om deze relaties te verbeteren, los van institutionele bindingen [4].
institutionele obstakels en mogelijke wegen
Hoewel het VK geen lid is van de EU, kan het wel meebieden voor contracten binnen het Safe-programma als derde land [3]. Echter, rechtstreekse toegang tot leningen is momenteel niet mogelijk [3]. Het fonds biedt lidstaten leningen met een looptijd van 45 jaar voor de aanschaf van munitie, drones en raketten [4]. Een officiële toezegging van deelname is er nog niet, maar kabinetsleden zoals Nick Thomas-Symonds zullen in de komende weken vergaderen met hun EU-tegenhangers, waaronder Maroš Šefčovič, om de mogelijkheden te verkennen [4]. Er is nog geen deadline voor inschrijving bekend [3].
brede veiligheidsagenda in ontwikkeling
Naast defensie wil het VK ook verdere samenwerking op energie, handel en emissies [3]. Recent sloten ze een deal van 10 miljard pond voor anti-onderzeebootfregatten met Noorwegen [3]. Daarnaast verkocht Groot-Brittannië 20 Typhoon-jachtvliegtuigen aan Turkije voor 8 miljard pond [3]. Deze transacties tonen een actieve buitenlandse defensiestrategie. Tegelijkertijd werkt de regering aan een bredere veiligheidsvisie, zoals vastgelegd in het rapport “The UK contribution to European Security”, dat pleit voor diepere samenwerking met Europese partners [5].