Frankrijk slaat alarm: geboortecijfer daalt tot eeuwtief

2026-02-18 buitenland

Parijs, woensdag, 18 februari 2026.
Het geboortecijfer in Frankrijk is gedaald naar 1,56 kind per vrouw, het laagste niveau sinds 1945. Terwijl Franse vrouwen hun wens om te moederen handhaven, spelen structurele obstakels een grote rol. Werkgelegenheidsongelijkheid, schaarste aan betaalbare huisvesting en kinderopvangtekorten belemmeren gezinsplanning. Economische onzekerheid versterkt de terughoudendheid. Hoewel de overheid plannen lanceert voor een demografische heropleving — zoals een maandelijkse uitkering van 250 euro per kind en renteloze leningen na een geboorte — blijft de vraag of dit genoeg is. Een nieuw beleid stuurt zelfs 29-jarigen een brief aan om hen bewust te maken van hun fertiliteit. De bevolkingsafname vanaf 2044 dreigt de verzorgingsstaat onder druk te zetten.

historisch laag geboortecijfer in frankrijk

Het geboortecijfer in Frankrijk is gedaald naar 1,56 kind per vrouw in 2025, het laagste niveau sinds 1945 [1]. Dit vertegenwoordigt een daling ten opzichte van 1,66 kinderen per vrouw drie jaar eerder [1]. De daling is demografisch significant, met 25% minder geboorten vergeleken met het piekjahr 2010 [6]. Deze tendens betekent dat Frankrijk voor het eerst sinds 1944 een negatief natuurlijk saldo kent, met meer doden dan geboorten [7]. Alleen door immigratie blijft de bevolking momenteel stabiel [7].

structurele obstakels voor moederschap

Franse vrouwen geven aan dat hun kinderwens wordt belemmerd door structurele obstakels [1]. Veel vrouwen ervaren economische onzekerheid, tekort aan betaalbare huisvesting en kinderopvangtekorten als belangrijke hindernissen [1]. Oriane Gascon, 32 jaar, verklaarde dat zij wel eerder zwanger had willen worden, maar woonde in een klein, slecht onderhouden appartement [1]. Andere factoren zijn werkgelegenheidsongelijkheid en de vrees om carrièreperspectieven te verliezen na een zwangerschap [1]. Netto maandsalarissen dalen na de geboorte met 200 euro voor moeders versus 81 euro voor vaders [1].

overheidsreactie en nieuwe beleidsmaatregelen

In reactie op de dalende geboortecijfers introduceert de Franse overheid een reeks maatregelen ter bevordering van demografische heropleving [7]. Parlementslid Jérémie Patrier-Leitus stelde 37 voorstellen voor, waaronder een maandelijkse uitkering van 250 euro per kind tot de leeftijd van 20 jaar, ongeacht sociaaleconomische status [1]. Daarnaast wordt een uniform ouderschapsverlof voorgesteld, gelijk aan het salaris, en een renteloze lening bij de aankoop van een woning na een geboorte [1]. Het doel is om materiële obstakels weg te nemen voor stellen die kinderen willen [5].

fertiliteitsbewustwording via overheidsbrieven

Vanaf eind zomer 2026 zal de Franse overheid alle 29-jarigen een informatieve brief sturen over hun fertiliteit [8]. De brief wijst op de afname van vruchtbaarheid met de leeftijd en informeert over opties zoals het invriezen van eicellen [8]. Volgens experts is de vruchtbaarheid van vrouwen op 25-jarige leeftijd optimaal [8]. De overheid omschrijft het initiatief als ‘zonder dwang of sociale druk’ [8]. Arts Samir Hamamah vergelijkt het met kanker screeningsprogramma’s, bedoeld om mensen bewuster te maken van hun biologische klok [8].

kritiek op nationalistische retoriek en beleidsdoeltreffendheid

Hoewel het beleid gericht is op ondersteuning, wordt de term ‘demografische herbewapening’ bekritiseerd als gewelddadig en ongepast [6]. Academiaanse Madeleine Rouot stelt dat onze tijd mogelijk lijdt onder ‘een overdaad aan vooruitziendheid en berekening’ in plaats van een gebrek aan richting [1]. Constance de Pélichy benadrukt dat nationalistische retoriek en geldchecks weinig effect hebben [6]. Mensen worden niet ouders uit patriotisme, maar uit persoonlijke motivatie [6]. Effectieve maatregelen richten zich op de alledaagse uitdagingen van ouderschap, aldus experts [6].

langdurige gevolgen voor de verzorgingsstaat

Als de huidige trends aanhouden, zal de Franse bevolking vanaf 2044 beginnen te krimpen [1]. Dit brengt de duurzaamheid van de verzorgingsstaat in gevaar, met name in sectoren als gezondheidszorg en energieproductie [6]. Er wordt al sprake van personeelstekorten in beroepen zoals zorg, horeca en de nucleaire sector [6]. Onderzoek wijst op bredere internationale trends, met landen als Turkije, Iran en Tunesië ook onder de vervangingsdrempel van 2,1 kinderen per vrouw [6]. Frankrijk hoopt zijn geboortecijfer te verhogen naar 1,6–1,7 via structurele hervormingen [6].

Bronnen

geboortecijfer moederschap