één telefoontje veranderde alles: wie is Wim Beelen en waarom kocht hij het beoogde azc?
Houten, woensdag, 4 maart 2026.
Een pand in Houten dat bedoeld was voor 337 asielzoekers is binnen één weekend verkocht aan ondernemer Wim Beelen. De gemeente en het COA wisten niets van de deal. Beelen sloeg toe nadat hij zag dat de verkoop vastliep door protesten en bureaucratie. Hij noemt het pand nu onderdeel van “De Houtense Boerderij”, een belevingscentrum voor duurzaam voedsel. De verkoop werpt vragen op over de naleving van de spreidingswet. Houten vangt nu geen asielzoekers op. Het COA reageert teleurgesteld: de nood is hoog. Juridisch is de gemeente machteloos. De directeur van de vorige eigenaar bevestigt dat vertraging de doorslag gaf.
onverwachte verkoop legt azc-plannen stil
Het pand aan de Essenkade in Houten, oorspronkelijk bedoeld als asielzoekerscentrum voor 337 mensen, is verkocht aan ondernemer Wim Beelen [1]. De gemeente Houten en het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) werden niet vooraf geïnformeerd over de transactie [2]. Beelen kocht het complex via zijn investeringsmaatschappij Larendael, die al eerder het kassencomplex van de failliete kwekerij Jongerius had overgenomen [3]. Hierdoor beschikt hij nu over circa 35 hectare aan grond in Houten [4].
van asielopvang naar belevingscentrum
Wim Beelen wil het gekochte pand integreren in een nieuw project genaamd ‘De Houtense Boerderij’ [3]. Dit wordt een belevingscentrum gericht op duurzame voedselproductie, innovatie en maatschappelijke verbinding [4]. Geplande functies zijn onder meer een restaurant, boerderijwinkel, speeltuin en camping [3]. De essentie ligt volgens Beelen in ‘eerlijk voedsel’ en regionale verbondenheid, geen opvang van asielzoekers [1].
frictie en frustratie bij overheid
Het COA reageert teleurgesteld op de verkoop, benadrukkend dat de behoefte aan opvangplaatsen dringend is [3]. Woordvoerder Reinalda Start: “De nood is enorm hoog, we hebben die plekken heel hard nodig” [3]. Ook de gemeente Houten was niet op de hoogte van de deal [2]. Hoewel de gemeente in 2025 en 2026 herhaaldelijk onderzocht de Essenkade te gebruiken voor opvang, liep de besluitvorming traag [1]. Die vertraging speelde de verkoper, De Waal Beheer, in de kaart [2].
verkoper koos voor privé-initiatief
Jaap Smalbroek, directeur van De Waal Beheer, verklaarde expliciet dat de vertraging van de gemeente doorslaggevend was voor de keuze om aan Beelen te verkopen [2]. Er heerste onzekerheid over de toekomstbestemming van het pand, mede door felle publieke debatten en protesten [1]. “Dat heeft bij dit besluit een belangrijke rol gespeeld”, aldus Smalbroek [2]. De Waal wilde een snellere en zekerdere afhandeling dan via overheidsbureaucratie mogelijk was [2].
juridische en beleidsmatige implicaties
Houten valt onder de nationale spreidingswet, die vereist dat gemeenten een quotum asielzoekers opvangen [1]. Momenteel voldoet Houten hier niet aan, met een tekort van minimaal 337 plaatsen [1]. Juridisch is de gemeente echter machteloos tegen de privékopers [2]. Een wethouder van Houten gaf aan dat men nu eerst moet vaststellen wat er precies is gebeurd [4]. Overleg met Beelen over eventuele opvangmogelijkheden is theoretisch mogelijk, maar onzeker [4].