europarlement zet streep door gratis gebruik van auteurswerk voor ai
Brussel, woensdag, 4 februari 2026.
Het Europees Parlement roept op om auteursrecht strikt te beschermen bij het trainen van generatieve ai. Creatieve professionals moeten eerlijke vergoeding krijgen wanneer hun werk wordt gebruikt. De nieuwe richtlijnen eisen transparantie over welke beschermbare content in ai-modellen is verwerkt. Bedrijven moeten gedetailleerde registraties bijhouden van hun data-ophaling. Ai gegenereerde inhoud zelf krijgt geen auteursrecht. Er komt een einde aan wereldwijde flatterlicenties. Rechthebbenden kunnen actief voorkomen dat hun werk wordt misbruikt. Het huidige juridisch vacuüm moet verdwijnen. Europese wetgeving moet innovatie én creatieve industrie veiligstellen. Axel Voss noemt duidelijke regels essentieel voor technologische soevereiniteit binnen de eu.
eu-parlement dringt aan op auteursrechtbescherming bij generatieve ai
Leden van het Europees Parlement voor Juridische Zaken hebben op 4 februari 2026 een verslag goedgekeurd dat strengere regels voorstelt voor het gebruik van auteursrechtelijk beschermde werken in generatieve AI-systemen [1]. De instemming kwam met 17 stemmen vóór, 3 stemmen tegen en 2 onthoudingen [1]. Hiermee wordt duidelijk dat het trainen van AI-modellen met hoogwaardige gegevens uit de EU gepaard moet gaan met eerlijke vergoeding voor de creatieve sector [1].
transparantie en goedkeuring vereist bij gebruik van beschermd materiaal
De nieuwe EU-wetgeving zal van toepassing zijn op alle generatieve AI-systemen die op de EU-markt worden aangeboden [1]. Die systemen moeten transparant zijn over welke auteursrechtelijke werken zijn gebruikt voor training [1]. Daarnaast moeten ze gedetailleerde registraties bijhouden van hun webcrawlactiviteiten [1]. Rechthebbenden moeten controle hebben over het gebruik van hun werk [1].
creatoren eisen eerlijke beloning voor gebruik van hun werk
Het Europees Parlement eist expliciet dat auteurs, artiesten en andere rechthebbenden passende vergoeding ontvangen wanneer hun werk wordt ingezet voor AI-training [1]. Wereldwijde flatterlicenties worden verworpen [1]. Er wordt onderzocht hoe vergoeding kan plaatsvinden voor eerdere, reeds gebruikte inhoud [1]. Voluntary collective licensing agreements per sector worden voorgesteld, inclusief voor individuele makers en mkb-bedrijven [1].
nieuwsmedia en creatieve industrie onder de knie
Speciale aandacht gaat uit naar de mediabranche [1]. Het Parlement roept op tot bescherming van nieuwsmedia tegen aggregatie door AI-systemen zonder toestemming [1]. Journalistieke producten moeten blijven profiteren van het naburigheidsrecht zoals vastgesteld in de DSM-Richtlijn [1]. Mediaorganisaties dienen controle te behouden over het gebruik van hun content en adequaat te worden vergoed [1].
ai-output valt buiten het bereik van auteursrecht
Er is consensus dat inhoud gegenereerd door AI geen auteursrecht kan genieten [1]. Dat zou de kern van het auteursrecht ondergraven, dat berust op menselijke creativiteit [1]. Tegelijkertijd moeten maatregelen komen om misinformatie en illegale content gegenereerd door AI tegen te gaan [1]. Transparantie over de herkomst van AI-inhoud is hierbij essentieel [1].
juridische keuzes vormen de toekomst van innovatie
Volgens rapporteur Axel Voss (EPP, DE) moet generatieve AI niet opereren buiten de rechtsstaat [1]. “Als auteursrechtelijke werken worden gebruikt om AI-systemen te trainen, hebben makers recht op transparantie, rechtszekerheid en eerlijke compensatie” [1]. Innovatie mag niet ten koste van auteursrecht [1]. Duidelijke regels zijn volgens hem essentieel voor Europese technologische soevereiniteit [1].
belangrijke stappen gezet na nationale jurisprudentie
Deze initiatieven sluiten aan bij recente jurisprudentie in Duitsland [2]. Zo oordeelde de rechtbank van München op 14 november 2025 dat OpenAI inbreuk had gemaakt op auteursrechten door liedteksten van Duitse tekstdichters te reproduceren via ChatGPT [2]. Ook het Opperste Duitse gerecht stelde in juli 2025 prejudiciële vragen aan het Europees Hof van Justitie over mogelijke aansprakelijkheid van CDN-leveranciers [2].