26.500 spoedbezoeken per jaar door nicotine: zorg onder druk

26.500 spoedbezoeken per jaar door nicotine: zorg onder druk

2026-02-04 binnenland

Nederland, woensdag, 4 februari 2026.
Nieuw onderzoek toont dat jaarlijks ruim 26.500 patiënten de spoedeisende hulp bezoeken met klachten die volledig door nicotinegebruik worden veroorzaakt. De bevinding komt uit een eendaagse studie op 67 van de 78 SEH’s in november 2025. Van de ondervraagde patiënten gebruikte 21 procent nicotineproducten. Bij 7 procent waren de klachten direct toe te schrijven aan nicotine. Longklachten, hart- en vaatproblemen, infecties en slechte wondgenezing werden het vaakst genoemd. Jongeren blijken vaker te vapen en combineren middelen. Artsen waarschuwen dat deze toestroom de acute zorg vergroot en wijzen op het belang van registratie en directe stopzorg op de SEH. Het LUMC start dit jaar met standaardregistratie van nicotinegebruik. Onderzoekers en clinici pleiten voor effectiever beleid en gerichte stopinterventies op de spoedpost. De studie suggereert dat voorkomen en stoppen van nicotinegebruik direct zorgbezoek en druk op ziekenhuizen kan verminderen.

nationalere schaal: 26.500 SEH-bezoeken door nicotinegebruik

Nieuw onderzoek rekent uit dat jaarlijks ruim 26.500 patiënten de spoedeisende hulp (SEH) bezoeken met klachten die volledig door nicotinegebruik worden veroorzaakt. Dat cijfer is een landelijke extrapolatie van een eendaagse studie op 67 van de 78 Nederlandse SEH’s in november 2025. Onderzoekers noemen ook een bredere schatting van circa 193.000 SEH-bezoeken waarbij nicotine mogelijk een rol speelde. De uitkomst benadrukt acute druk op de spoedzorg in Nederland en roept aandacht voor preventie en interventie op [1][2][3].

opzet van de studie en representativiteit

De basis van de conclusie is een 24‑uursonderzoek uitgevoerd op 67 van de 78 Nederlandse SEH’s op 1 november 2025. Van de 4.314 patiënten die de SEH bezochten deden 2.061 patiënten een vragenlijst; 21 procent gaf aan nicotineproducten te gebruiken. Van die gebruikers hadden 7 procent klachten die volledig aan nicotine werden toegeschreven; 44 procent meldde dat nicotine deels bijdroeg aan hun klacht. De studie extrapoleerde die percentages naar het jaarvolume van SEH‑bezoeken in Nederland om tot jaarlijkse schattingen te komen [1][2][3][alert! ‘extrapolatie van 24-uursdata naar jaar geeft onzekerheid over representativiteit’].

type klachten en demografie van gebruikers

De meest genoemde klachten gerelateerd aan nicotine waren ademhalingsklachten, hart- en vaatproblemen, infecties en slechte wondgenezing. Binnen de groep gebruikers rookte 86 procent sigaretten; 9 procent gebruikte vapes en 5 procent andere producten zoals snus of shag. Jongeren blijken vaker met vapes te beginnen en later middelen te combineren; jongvolwassenen (18–24 jaar) lieten het hoogste gebruik zien. Deze patronen verklaren deels waarom SEH’s acute long- en hartklachten zien die direct met recent nicotinegebruik samenhangen [1][2][3].

zorgpraktijk, registratie en beleidsimplicaties

SEH-artsen en onderzoekers benadrukken dat standaardregistratie van nicotinegebruik noodzakelijk is om de omvang en oorzaak beter te meten. Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) start dit jaar met dergelijke standaardregistratie op de SEH. Warme verwijzingen naar stopzorg bleken in de studie effectief; bijna de helft vervolgde met vervolgzorg en deelname verhoogde de kans op stopbegeleiding aanzienlijk. Deskundigen pleiten voor gerichte stopinterventies op de spoedpost en strengere beleidsmaatregelen om start en beschikbaarheid van nicotineproducten te beperken [1][2][3].

Bronnen


nicotine spoedeisende hulp