januari warmterekord terwijl noorden bevriest

januari warmterekord terwijl noorden bevriest

2026-02-10 buitenland

Brussel, dinsdag, 10 februari 2026.
januari 2026 was wereldwijd het op één na warmst gemeten sinds metingen begonnen. het gemiddelde temperatuur lag 1,47 graden boven het pre-industriële niveau. tegelijkertijd kampte europa met zijn koudste januari sinds 2010. ook noord-amerika werd getroffen door een ijzige koudegolf. terzelfder tijd raasden enorme bosbranden in australia, chile en patagonië door tropische hitte. in mozambique veroorzaakte hevige regen overstromingen. volgens copernicus laat dit extreem weer aan beide uiteinden van de aarde zien hoe klimaatverandering zich manifesteert. wetenschappers benadrukken dat menselijke activiteit de langetermijnopwarming versneld. de combinatie van kou, vuur en water in één maand onderstreept de toenemende risico’s van een instabiel klimaat.

Europa vriest tijdens warmste januarimaand ooit

Europa heeft in januari 2026 zijn koudste maand sinds 2010 meegemaakt, met een gemiddelde temperatuur van -2,34 °C [1]. Dit was 1,63 °C lager dan het gemiddelde voor 1991–2020 [3]. De vorst breidde zich uit via een verstoorte polaire straalstroom die Arctische lucht naar middenbreedtes duwde [4]. Grote delen van Fenno-Scandinavië, de Baltische staten en Oost-Europa werden zwaar getroffen [5]. Desondanks was januari wereldwijd de op één na warmste ooit gemeten, wat de tegenstelling tussen regionaal en mondiaal klimaat illustreert [2].

Globale opwarming blijft aanhouden

De mondiale gemiddelde temperatuur in januari 2026 bedroeg 12,95 °C, wat 0,51 °C boven het gemiddelde van 1991–2020 ligt [3]. Ten opzichte van het pre-industriële niveau (1850–1900) was dit een stijging van 1,47 °C [1][5]. Hoewel dit niet het absolute record is, staat het voor een continu oplopend trendpatroon [6]. Januari 2025 bleef net warmer met een verschil van 0,28 °C [5]. Deze cijfers onderstrepen dat menselijke activiteiten de lange termijnopwarming blijven versnellen [7]. Klimaatwetenschappers waarschuwen dat extremen hierdoor vaker en intenser zullen worden [2].

Brand en water in het zuidelijk halfrond

Terwijl Europa vroor, registreerde het zuidelijk halfrond extreme hitte [3]. Australië, Chili en Patagonië werden getroffen door hevigere bosbranden door ongewoon hoge temperaturen [1][4]. Tegelijkertijd leidde buitengewone neerslag tot catastrofale overstromingen in Mozambique eind januari [3]. Zuidelijk Afrika zag zware regenbuien die leefbaarheid en infrastructuur ernstig schaadden [5]. Volgens Copernicus zijn deze weersomstandigheden consistent met verwachte effecten van klimaatverandering [7]. Ze illustreren hoe verschillende extremen gelijktijdig kunnen optreden aan weerszijden van de planeet [2].

Zeewater en ijsvlakken onder druk

De gemiddelde zeetemperatuur tussen 60°Z en 60°N bereikte 20,68 °C, de vierde hoogste ooit voor januari [5]. Dit droeg bij aan verstoringen in atmosferische patronen zoals de poolstorm [3]. Het Arctisch zeeijs nam af tot 6% onder het historische gemiddelde, het derde laagste niveau ooit gemeten in januari [1][4]. Vooral de Barentszee, Baffineiland en de Labradorzee lieten grote verliezen zien [5]. Antarctisch zeeijs daalde met 8% ten opzichte van het gemiddelde [5], maar behoorde niet tot de tien laagste niveaus [3].

Bronnen


klimaatverandering recordtemperaturen