Nederland onder zwaarste druk sinds oorlogsjaren
Den Haag, donderdag, 23 april 2026.
De AIVD meldt dat de nationale veiligheid in Nederland zich op het hoogste dreigingsniveau bevindt sinds de Tweede Wereldoorlog. Nooit eerder stond de staat tegelijk zo lang onder druk van zoveel kanten. Jihadisme blijft de grootste interne bedreiging, met een opvallende stijging van jongeren onder de 24 onder IS-aanhangers. Daarnaast nemen cyberaanvallen van Rusland en economische spionage van China snel toe. Russische hackers vielen communicatieapparatuur van overheidsmedewerkers aan. Chinese operaties richten zich op technologische inlichtingenwinning. Ook rechts- en links-extremisme groeien, soms met wapens en gifstoffen. De dienst spreekt van een ongekend samengesteld dreigingsbeeld.
historisch hoog dreigingsniveau
Nooit eerder in de geschiedenis van de AIVD stond de nationale veiligheid van Nederland onder zoveel tegelijkkomende druk. Directeur Simone Smit benadrukte dat het huidige dreigingsbeeld zonder precedent is in de 80 jaar dat de dienst en haar voorgangers bestaan [1]. Nationale veiligheid wordt systematisch ondermijnd door jihadisme, staatsactoren en binnenlandse extremisten. Deze combinatie van bedreigingen duurt bovendien al langdurig aan, wat de ernst vergroot [2]. Dit oordeel geldt voor geheel Nederland [3].
jihadisme en radicalisering onder jongeren
Jihadisme blijft de meest directe terroristische bedreiging. Een op de drie IS-aanhangers die de AIVD monitort is jonger dan 24 jaar [1]. In 2024 werden elf personen aangehouden voor terroristische activiteiten, waarvan zes jonger dan 24 jaar [4]. Radicalisering vindt voornamelijk online plaats via sociale media, waar jongeren extremistisch gedachtegoed tegenkomen [1]. Hoewel dit vaak alleen online blijft, vormen zij wel degelijk een concrete dreiging voor de openbare orde [5].
cyberbedreigingen van rusland en china
Rusland voert agressieve cybercampagnes tegen Nederland. Hackers uit Rusland vielen WhatsApp en Signal-accounts van Nederlandse ambtenaren en militairen aan [1]. Groep ‘Laundry Bear’ is hierbij betrokken geweest [3]. China focust op economische spionage via cyberaanvallen, met name gericht op kennisinstellingen en techbedrijven [1]. Organisatie ‘Salt Typhoon’ heeft de telecomsector getroffen, ook in Nederland [3]. Beide staten bereiden zich voor op lange termijn confrontaties [2].
rechts- en links-extremisme in opmars
Rechts-extremistische jongeren radicaliseren steeds vaker online, soms met glorificatie van geweld [5]. In 2024 werden acht personen gearresteerd met wapens, munitie en castorbonen [4]. Extremisten richtten zich ook op journalisten en rechters [1]. Links-extremisme nam toe rondom het conflict in Gaza, hoewel de dreiging laag blijft [3]. Antifascistische activisten worden echter geclassificeerd als extremistisch vanwege vernieling en intimidering [4]. Beide vormen vormen een groeiende maatschappelijke zorg [3].
criminele netwerken en internationale samenwerking
Staatsondersteunde actoren gebruiken criminele netwerken om hun activiteiten te maskeren [1]. De AIVD observeert dat landen als Rusland en China structureel gebruikmaken van dergelijke netwerken in Nederland [3]. Dit bemoeilijkt de opsporing en vergroot de complexiteit van de dreiging. Om effectief te blijven, heeft de AIVD haar bijdrage aan de Europese analysecapaciteit verdubbeld in 2025 [3]. Internationale samenwerking is cruciaal geworden in de strijd tegen transnationale bedreigingen [3].