onjuiste cijfers over geweld tegen boas schokken Den Haag
Den Haag, maandag, 23 februari 2026.
In Den Haag groeit de kritiek na bekendwording van onjuiste cijfers over geweld tegen boas. Lang werd gedacht dat 8 op de 10 handhavers slachtoffer werden van fysiek geweld. Nieuw onderzoek toont aan dat het percentage met de helft lager ligt. De fout zit in het registratiesysteem, waar agressie automatisch als fysiek geweld werd gekwalificeerd. Dit riskeerde een beleidsmisgreep op grote schaal. De wapenstokproef voor handhavers was gebaseerd op de oude cijfers. Nu is twijfel gerezen over de noodzaak ervan. De gemeenteraad vraagt urgent opheldering. Juiste data blijkt cruciaal voor publieke veiligheid én vertrouwen in overheidsbesluiten.
foutieve cijfers roepen vragen op over wapenstokproef
Lang werd aangenomen dat 8 op de 10 boas in Nederland te maken kregen met fysiek geweld tijdens hun dienst. Deze cijfers vormden de basis voor een landelijke proef waarbij handhavers een korte wapenstok mochten dragen. Uit nieuw onderzoek blijkt echter dat deze cijfers ernstig overdreven waren. Volgens een analyse van burgerrechtenorganisatie Controle Alt Delete lag het werkelijke percentage tussen de 40 en 50 procent [1]. Dit komt omdat meldingen van agressie automatisch werden geregistreerd als fysiek geweld in het Gemeentelijk Incidenten Registratiesysteem (GIR) [2].
systeemfout had groot beleidsimpact
Het registratiesysteem van gemeenten telde meldingen van agressie automatisch als fysiek geweld, zelfs wanneer er geen sprake was van lichamelijk geweld. Hierdoor werden incidenten zoals vernieling of verbale dreiging meegerekend in de cijfers over fysiek geweld [3]. Onderzoeker Jaïr Schalkwijk van Controle Alt Delete merkte de fout op en onderzocht de gegevens. Na correctie bleek dat het aantal incidenten bijna halveerde [4]. De gemeente Amsterdam ontdekte de onjuistheden pas nadat de proef al was verlopen [5].
politieke consternatie en oproepen tot verantwoording
De fout heeft geleid tot sterke kritiek van verschillende politieke partijen. GroenLinks, D66, Denk en De Vonk stellen schriftelijke vragen aan het college van bestuur over de onjuiste cijfers en hun gevolgen voor het beleid [6]. Fractievoorzitter Imane Nadif van GroenLinks benadrukt dat de cijfers een sleutelrol speelden in het goedkeuren van de wapenstokproef en vraagt zich af of dit beleid nog te rechtvaardigen is [7]. Rob Hofland van D66 noemt de situatie problematisch: “Als je het geweldsmonopolie uitbreidt op basis van verkeerde cijfers, dan is dat een serieuze zaak” [8].
defensie van de wapenstok en beroep op ervaring
Niet iedereen is van mening dat de wapenstokproef daarmee achterhaald is. Ruud Kuin van de Boa-bond stelt dat ook met de gecorrigeerde cijfers sprake is van een substantiële bedreiging [9]. Hij wijst erop dat handhavers dagelijks met agressie te maken krijgen en dat een wapenstok hen helpt bij het handhaven van de orde. Boas ontvangen een tweejarige training, vergelijkbaar met die van de politie, en zouden de stok dus verantwoord kunnen hanteren [10]. Daan Wijnants namens de VVD pleit ervoor om de focus te behouden op de veiligheid van handhavers, ongeacht de exacte cijfers [11].
evaluatie in gang gezet, besluit volgt later
De proef met de korte wapenstok liep van 1 januari 2024 tot 31 december 2025 [12]. De evaluatie wordt momenteel uitgevoerd door onderzoeksbureau O&S, waarbij zowel de effectiviteit als de juridische en morele implicaties worden beoordeeld [13]. De resultaten van deze evaluatie, inclusief de gecorrigeerde geweldscijfers, zullen in het tweede kwartaal van 2026 worden gepresenteerd aan de gemeenteraad [14]. Burgemeester Femke Halsema benadrukt dat, hoewel de cijfers zijn gecorrigeerd, het niveau van geweld nog steeds hoog genoeg is om maatregelen te rechtvaardigen [15].