pfas in elke Nederlandse moedermelk: een vijfde boven de risicogrens
Bilthoven, woensdag, 1 juli 2026.
Het RIVM vond PFAS in alle 1.629 onderzochte moedermelkmonsters. In circa 18% van de monsters liggen concentraties boven de door het instituut gehanteerde risicowaarde. De meest voorkomende stoffen zijn PFOS en PFOA. Uit vergelijking met oudere metingen blijkt dat blootstelling sinds 2014 is gedaald. Experts waarschuwen dat hogere PFAS-waarden het immuunsysteem van zuigelingen kunnen verzwakken en dat vaccinaties minder effectief kunnen zijn. Het RIVM en het Voedingscentrum adviseren ouders toch borstvoeding te blijven geven vanwege de bewezen gezondheidsvoordelen van moedermelk. Het RIVM pleit voor structurele monitoring van moedermelk en strengere maatregelen tegen PFAS-vervuiling, inclusief EU-regelgeving en limieten in voedsel. Voor individuele vrouwen biedt het RIVM geen testaanpak die tot ander voedingsadvies leidt. De uitkomst vergroot de druk op beleid en industrie om bronnen van PFAS-uitstoot sneller aan te pakken.
onderzoek en steekproef
Het RIVM analyseerde 1.629 moedermelkmonsters en vond PFAS in elk monster. De meest aangetroffen stoffen zijn PFOS en PFOA. In ongeveer 18 procent van de monsters liggen concentraties boven de door het instituut gehanteerde risicowaarde; bij circa 82 procent zijn concentraties lager dan die waarde. Het rapport baseert zich op een omvangrijke sampling en is het grootste Nederlandse onderzoek naar PFAS in moedermelk tot nu toe [1][2][3][4].
gezondheidszorg en waarschuwingen
Experts waarschuwen dat verhoogde PFAS-waarden het immuunsysteem van zuigelingen kunnen verzwakken en dat vaccinaties mogelijk minder effectief worden. RIVM-onderzoekers en toxicologen noemen mogelijke verminderde antistofvorming als zorgpunt, zonder dat er direct bewijs is dat alle zuigelingen ziek worden. Het RIVM benadrukt dat aanwezigheid van PFAS niet automatisch ziekte betekent en dat andere factoren meespelen, zoals erfelijkheid en omgeving [1][4][3].
advies over borstvoeding en individuele testen
Ondanks de gevonden PFAS-waarden adviseert het RIVM samen met het Voedingscentrum ouders om borstvoeding te blijven geven vanwege de bewezen gezondheidsvoordelen van moedermelk. Het instituut raadt individuele commerciële testen af; uitslagen leiden niet tot ander voedingsadvies omdat er geen afkapwaarde bestaat om borstvoeding te stoppen. De NVWA-gegevens tonen dat flesvoeding weinig PFAS bevat, maar het RIVM blijft bij het advies: voorkeur voor borstvoeding wanneer mogelijk [1][2][4].
beleid, monitoren en onzekerheden
Het RIVM pleit voor structurele monitoring van moedermelk en voor strengere maatregelen tegen PFAS-vervuiling, waaronder EU-regelgeving en limieten voor voedsel. Vergelijking met metingen uit 2014 wijst op een dalende blootstelling, mogelijk door eerdere verboden op specifieke PFAS, maar exacte concentratiewaarden en risicogrenzen zijn in de persrapportage niet volledig gedetailleerd weergegeven [alert! ‘risicowaarde niet precies genoemd in bronnen’]. De uitkomst verhoogt de druk op overheid en industrie om bronnen sneller te beperken [1][2][3][4].