eu stelt olieverbod op russische olie voor na hongaarse verkiezingen

2026-02-25 buitenland

Brussel, woensdag, 25 februari 2026.
De Europese Commissie presenteert op 15 april een voorstel voor een permanent verbod op de invoer van Russische olie. Die datum ligt drie dagen na de parlementsverkiezingen in Hongarije. Dat wijst op strategische timing. De regering-Orbán heeft eerder sancties geblokkeerd vanwege de Druzhba-pijpleiding. Nu probeert de EU het verbod via gekwalificeerde meerderheid door te voeren. Dit kan de druk op de energiesector verhogen. Ook verwachten experts gevolgen voor de energieprikken binnen de EU. Het voorstel moet de fase-out van Russische olie voltooien uiterlijk eind 2027.

Europese Commissie plant permanent olieverbod na Hongaarse verkiezingen

De Europese Commissie stelt op 15 april 2026 een juridisch voorstel voor een permanent verbod op de invoer van Russische olie. Deze datum valt drie dagen na de parlementsverkiezingen in Hongarije. Volgens EU-bronnen is dit een strategische keuze om politieke weerstand tijdens de campagne te vermijden [1]. Het voorstel maakt deel uit van een bredere strategie om de EU definitief los te koppelen van Russische energiebronnen, ongeacht toekomstige diplomatieke ontwikkelingen [2].

Hongarije en Slowakije tegen het plan

Zowel Hongarije als Slowakije zijn sterk afhankelijk van goedkopere Russische olie via de Druzhba-pijpleiding [3]. Beide landen hebben consequent geprotesteerd tegen verdere sancties. Sinds januari 2026 zijn de olieleveranties stilgelegd vanwege schade aan pijpalingsapparatuur in West-Oekraïne door een Russische drone-aanval [4]. Boedapest beschuldigt Oekraïne van sabotage, terwijl Kiev meldt dat reparaties worden uitgevoerd [5].

Veto wordt omzeild via gekwalificeerde meerderheid

Ondanks het oppositie van Hongarije en Slowakije wil de EU het verbod afdwingen via een wet die door een gekwalificeerde meerderheid van lidstaten kan worden aangenomen [2]. Dit mechanisme zou het mogelijk maken om nationale veto’s te omzeilen. De Europese Commissie benadrukt dat het doel is om de stopzetting van Russische olie wettelijk vast te leggen, zodat deze ook standhoudt bij eventuele beëindiging van andere sancties [1].

Economische en geopolitieke implicaties

In 2025 daalde het aandeel van Russische olie in de EU-import tot slechts 1 procent vanwege bestaande sancties op zeevervoerde ruwe olie [6]. Desondanks blijft de transit via pijpleidingen een punt van zorg. De EU werkt momenteel aan een volledige stopzetting van Russische gasleveranties tegen eind 2027 [6]. Hongarije en Slowakije willen dit laatste besluit aanvechten voor het Europees Hof van Justitie [4].

Steun voor Oekraïnes energie-infrastructuur

Terwijl de EU haar eigen energieafhankelijkheid terugdringt, steunt zij Oekraïne financieel bij de wederopbouw van vernielde infrastructuur. De EU kondigde een bedrag van €920 miljoen aan voor herstelwerkzaamheden [7]. Dit geld is bestemd voor het versterken van netwerken, herstellen van warmte- en elektriciteitscentrales en het bevorderen van decentrale energieproductie [7]. Rusland heeft sinds 2026 bijna dagelijks installaties aangevallen [7].

Verkiezingen in Hongarije onder grotere spanning

Op 12 april 2026 houdt Hongarije parlementsverkiezingen waarbij premier Viktor Orbán en zijn Fidesz-partij hun macht sinds zestien jaar op de proef stellen [1]. Orbán behoudt nauwe banden met Moskou en blokkeerde al sancties tegen Rusland en een lening van 106 miljard dollar aan Kiev [2]. Hij omschreef de komende verkiezingen als een keuze tussen “oorlog of vrede” [1]. Analisten zien de datum van het olievoorstel als een berekende zet om interne politieke effecten te minimaliseren [1][2].

Bronnen

energie embargo Russische olie