explosieve stijging van drugsdoden in nederland
Utrecht, dinsdag, 17 februari 2026.
het aantal drugsdoden in nederland is sinds 2014 van 123 naar 378 gestegen. dat is een verdrievoudiging in tien jaar. ruim de helft van de gevallen hangt samen met opioïden zoals oxycodon. deze pijnstillers zijn snel verslavend en remmen de ademhaling. een overdosis kan fataal zijn. ook designerdrugs nemen hard toe. in 2024 vielen 135 doden onder de categorie ‘overige en niet gespecificeerde drugs’. veel van deze stoffen hebben een onbekende chemische samenstelling. wat precies de oorzaak is van de stijging, is lastig te zeggen. mogelijke redenen zijn toegenomen gebruik of betere registratie. experts wijzen op gemakkelijke online toegang tot illegale medicatie. jongeren lopen extra risico. het trimbos-instituut benadrukt dat de cijfers vooral trends tonen. de realiteit achter de statistieken is complexer.
explosieve stijging van drugsdoden in nederland
Het aantal drugsdoden in Nederland is tussen 2014 en 2024 gestegen van 123 naar 378 [1]. Dit vertaalt zich naar een stijging van 207.317, oftewel 207,3% [2]. Deze verdrievoudiging valt wereldwijd op. Hoewel betere registratie een rol kan spelen, wijzen deskundigen ook op een groeiend consumptiepatroon [3]. De cijfers zijn afkomstig uit de Nationale Drug Monitor, gebaseerd op gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) [1][2][3].
opioïden verantwoordelijk voor bijna de helft van de doden
Van de 378 drugsdoden in 2024 werd bij 43% een opioïde gevonden [1][2]. Dat komt neer op circa 163 gevallen. Opioïden zoals oxycodon, fentanyl en morfine remmen de ademhaling en kunnen snel leiden tot een fatale overdosis [2][3]. Het aantal opioïde-overlijdens steeg van 40 in 2014 naar gemiddeld 165 per jaar tussen 2020 en 2024 [1][3]. De stijging bedraagt 312.5, oftewel 312,5% [3]. Volgens Trimbos speelt illegale online handel hierbij een grote rol [1][2].
snelle opkomst van designerdrugs en onbekende stoffen
Er is een sterke toename in het aantal sterfgevallen onder de categorie ‘overige en niet-gespecificeerde drugs’ [1][3]. Van 88 doden in 2023 naar 135 in 2024 [1][2]. Een verdere analyse laat zien dat het aantal in deze categorie sinds 2014 is gestegen van 45 naar 135 [3]. Dat is een toename van 200, oftewel 200% [3]. Deze groep omvat vaak zogenoemde designerdrugs met variabele en onbekende chemische samenstellingen [3]. Deskundigen noemen het kat-en-muisspel tussen wetgeving en nieuwe synthetische stoffen een serieuze uitdaging [3].
complexiteit van registratie en interpretatie van data
Margriet van Laar, hoofd van de Nationale Drug Monitor bij het Trimbos-instituut, benadrukt dat de cijfers vooral trends weergeven [1][2]. Niet elk overlijden met drugs krijgt automatisch een registratie als drugsdood [1][3]. Toxische analyses ontbreken soms en de kwaliteit van registratie varieert [1][2]. Bovendien tellen alleen directe doodsoorzaken mee, geen indirecte gevolgen zoals leverziekten of ongevallen [3]. “De drugsmarkt wordt steeds diverser”, aldus Van Laar, “maar de cijfers missen context” [1][2].