nederland overweegt minister van digitale zaken naar voorbeeld van estland
Den Haag, donderdag, 5 februari 2026.
het nieuwe kabinet onderzoekt de invoering van een minister van digitale zaken. dit gebeurt naar voorbeeld van estland en denemarken. de rol richt zich op digitalisering, cyberbeveiliging en innovatiebeleid. experts wijzen op het belang van een centrale koers. nederland wil digitale overheidsdiensten verbeteren. de huidige verantwoordelijkheden liggen verspreid. een eigen minister zou digitalisering gelijkstellen aan traditionele beleidsterreinen. de druk groeit om in te spelen op geopolitieke uitdagingen. europees leiderschap is haalbaar. wifi kwam uit nederland. nu is actie nodig.
dringende oproep voor digitale minister
Experten en civiele organisaties dringen aan op de benoeming van een minister van Digitale Zaken in het nieuwe kabinet. Organisaties als de NPO en de Vereniging Openbare Bibliotheken deden hierover al in november 2025 een oproep aan toenmalig informateur Sybrand Buma [1]. Zij zien een centrale figuur nodig om digitalisering, cyberbeveiligeyrig en innovatiebeleid effectief te coördineren. Momenteel ligt de verantwoordelijkheid versnipperd over meerdere ministeries, wat de efficiëntie belemmert [1][5].
internationale modellen als inspiratie
Landen als Estland en Denemarken fungeren als voorbeeld voor een succesvolle digitale overheid. In Estland zijn er robuuste teams voor cyberbeveiliging, waardoor digitale stembureaus veilig zijn [1][5]. Denemarken beschikt over een competent publiek IT-bedrijf dat een uniform inlogsysteem beheert voor banken, belastingen en zorg [1]. Slovenië richtte al in 2022 een minister van Digitale Transformatie aan die digitale geletterdheidstrainingen financierte voor ouderen [1][5]. Deze modellen tonen aan dat een gefundeerde aanpak haalbaar is [5].
politieke steun en bezwaren
D66-leider Rob Jetten sprak zich herhaaldelijk uit voor een minister met een exclusieve focus op digitale zaken [1][5]. Desalniettemin zijn er interne bezwaren binnen de coalitie. Marine Bontenbal van het CDA noemde een verdere opsplitsing van ministeries “wildgroei” en zag daar geen toegevoegde waarde in [2]. Ondanks de steun van experts als softwareontwikkelaar Bert Hubert en beleidsadviseur Lotje Beek van Bits of Freedom, blijft de implementatie twijfelachtig [1][5]. Hubert waarschuwde dat een minister riskeert alleen maar te worden ‘gepiepeld’ door andere departementen zonder voldoende middelen [1].
digitale ambitie zonder centrale leiding
Hoewel het regeerakkoord van D66, VVD en CDA sterke digitale ambities uitspreekt, wordt geen aparte minister van Digitale Zaken benoemd [2][6]. In plaats daarvan worden digitale dossiers verspreid over bestaande ministeries [6]. Maatregelen zoals het oprichten van een Nederlandse Digitale Dienst en het stimuleren van Europese alternatieven voor overheidssoftware zijn opgenomen [6]. Toch wordt het ontbreken van centrale regie ervaren als een risico voor de coherentie van het beleid [6]. Volt had zelfs een aparte bewindspersoon voor digitale onafhankelijkheid geëist, maar kreeg hiervoor geen steun [6].
toekomstperspectief en uitdagingen
De komende weken moeten de concrete ministeriële verantwoordelijkheden worden vastgesteld [1][5]. Hoewel er consensus is over de urgentie van digitale modernisering, blijft de vraag open hoe effectief deze kan worden zonder centrale politieke leiding [6]. Financiële ruimte voor digitale investeringen is beperkt vanwege strenge budgettaire discipline van de VVD [6]. Experts benadrukken dat zonder een eigen begroting en beleidsmarge, digitalisering nooit even belangrijk zal worden genomen als traditionele terreinen zoals infrastructuur of milieu [1][5].