Europa onder druk van Trumps geopolitieke spel

2026-02-08 buitenland

Washington D.C., zondag, 8 februari 2026.
Europese regeringsleiders zijn bezorgd over de toenemende politieke spanningen veroorzaakt door Donald Trump. Zijn eisen rond Groenland, plannen voor handelsbeperkingen en herzieningen binnen de NAVO schudden aan de transatlantische betrekkingen. Analisten waarschuwen dat deze dynamiek leidt tot grotere geopolitieke instabiliteit. De Amerikaanse druk raakt niet alleen de veiligheidsarchitectuur maar ook de Europese economie. Terwijl sommige Europese partijen openstaan voor samenwerking, groeit de verdeeldheid over hoe te reageren op Washingtons assertieve koers. Internationale veiligheid staat op losse schroeven.

transatlantische spanningen na nieuwstart-verval

De afloop van het New START-verdrag op 5 februari 2026 markeert een keerpunt in de nucleaire strategie tussen de Verenigde Staten en Rusland [4]. Het verdrag beperkte beide landen tot 1.550 operationele kernkoppen, een grens die nu vervalt [4]. Europese leiders beschouwden New START als cruciale bijdrage aan de internationale en Europese veiligheid [4]. Met de afwezigheid van controlemechanismen zoals gezamenlijke commissies en technische inspecties neemt het risico op een wapenwedloop toe [4].

europa zoekt eigen nucleaire rol

Na de beëindiging van New START overwegen Franse en Britse leiders een Europese nucleaire afschrikking [4]. Frankrijk en Groot-Brittannië telden in 2026 respectievelijk 290 en 225 operationele kernkoppen [4]. Duitse kanselier Friedrich Merz en Zweedse premier Ulf Kristersson bespraken mogelijke samenwerking met Parijs en Londen [4]. Poolse minister-president Donald Tusk gaf al eerder aan dat Polen mogelijk eigen nucleaire capaciteiten zou ontwikkelen [4]. Rusland zou naar verwachting negatief reageren op Europese proliferatie [4].

trump steunt europese rechtse bewegingen

De Amerikaanse Nationale Veiligheidsstrategie van november 2025 steunde expliciet Europese patriottische partijen zoals Reform UK, AfD, Rassemblement National, Fidesz en Vox [1]. Deze steun kwam vanuit het kamp-Trump, wat wordt omschreven als een tweede Amerikaanse revolutie die Europa probeert te transformeren van binnenuit [1]. Belangrijke figuren zoals Steve Bannon zouden al sinds 2018 actief zijn geweest in Europese politieke invloed via connecties die in de Epstein-dossiers werden blootgelegd [1].

groenland-kwestie belast handelsbetrekkingen

Begin januari 2026 dreigde Trump met tarieven tegen acht Europese landen om druk uit te oefenen voor controle over Groenland, wat leidde tot opschorting van de Turnberry-handelsdeal [7]. Na terugtrekking van die dreiging hervatte de EU op 5 februari 2026 het werk aan de handelskaderovereenkomst [7]. Het Europees Parlement wil regels verbreden om de overeenkomst op te schorten indien de VS de territoriale integriteit van de EU bedreigt [7]. Bernd Lange benadrukte dat de voortgang afhangt van naleving van de overeenkomststermen [7].

diplomatieke botsingen met polen en canada

Op 6 februari 2026 kapte de Amerikaanse ambassadeur in Polen, Tom Rose, alle contacten met parlementsvoorzitter Wlodzimierz Czarzasty na diens kritiek op Trumps Nobelprijsnominatie [5]. Czarzasty noemde Trumps beleid krachtgericht en transactioneel, en daarmee desastreus voor internationale organisaties [5]. Canadese premier Mark Carney sprak tijdens het WEF in Davos over weerstand tegen Amerikaanse imperialisme [6]. Finse president Alexander Stubb waarschuwde dat Europa niet langer blindelings kan vertrouwen op de VS onder Trump [5].

europa bereidt zich voor op rechtstreekse gesprekken met poetin

Door Trumps exclusieve benadering van het Rusland-Oekraïne conflict zoeken Europese leiders alternatieven [8]. Franse president Emmanuel Macron zei eind december 2025 dat het snel nuttig zal zijn om weer met Poetin te praten [8]. Italiaanse premier Giorgia Meloni vreesde dat Europa zonder dialoog met beide zijden beperkt blijft in haar invloed [8]. Europese Raadsvoorzitter António Costa verklaarde op 27 januari 2026 dat Europa klaar moet staan om rechtstreeks met Rusland te onderhandelen indien nodig [8].

ideologische verschuivingen binnen europa

Analisten wijzen op een groeiende “nieuwe rechts” beweging in Europa die profiteert van misvertrouwen jegens het liberale bestel [1]. Krisissen zoals de financiële crash van 2008, de vluchtelingencrisis van 2015 en de coronapandemie van 2020 worden genoemd als momenten waarop het establishment tekortschoot [1]. Benedikt Kaiser, intellectueel van de AfD, stelt dat juist deze opeenvolgende crisissen de legitimiteit van traditionele partijen ondermijnden [1]. Elon Musk wordt genoemd als bondgenoot via het bevorderen van vrijheid van meningsuiting online [1].

veiligheidsarchitectuur onder druk

JD Vance, Amerikaanse vicepresident, bekritiseerde Europa tijdens de Münchner Conferentie over Veiligheid in 2025 vanwege het terugtrekken van fundamentele waarden [2]. Die visie werd geïntegreerd in de Nationale Veiligheidsstrategie van 2025, die waardeloosheid van westelijke identiteit noemde als primaire dreiging [2]. Andy Baker, adviseur van Trump, werkt aan een realistischer buitenlands beleid gericht op nationale belangen boven ideologie [2]. Volgens marktanalist Mark Episkopos vormt deze herdefiniëring een directe uitdaging voor de NAVO [2].

Bronnen

politieke dreigingen handelsrelaties