Frederiksen vormt nieuwe regering na recordonderhandelingen

2026-06-01 buitenland

Kopenhagen, maandag, 1 juni 2026.
Premier Mette Frederiksen heeft een nieuwe centrumlinkse regering gevormd. Na 69 dagen onderhandelingen begint ze aan haar derde ambtstermijn. De coalitie bestaat uit de Sociaaldemocraten, Socialistisk Folkeparti, Radikale Venstre en Moderaterne. Ze beschikken over 82 van de 179 zetels. De regering moet instaan voor een snelle wapenopbouw. Denemarken verhoogt de militaire uitgaven naar ruim 3 procent van het bbp. Dat gebeurt onder druk van de Verenigde Staten. Die willen dat Europa meer doet aan veiligheid. Een grote zorg is de toekomst van Groenland. President Trump heeft eerder gezegd dat hij het gebied wil kopen. Frederiksen noemde dat een bedreiging voor de NAVO.

recordduur van onderhandelingen

De formatie van de nieuwe Deense regering nam 69 dagen in beslag, wat een recordduur betekent in de moderne Deense politiek [1]. Deze extensieve onderhandelingen volgden op een onbesliste uitslag bij de parlementsverkiezingen van 24 maart 2026 [2]. De sociaaldemocraten bleven de grootste fractie met 38 zetels, een daling ten opzichte van hun eerdere 50 zetels [2]. De geprolongeerde onderhandelingen weerspiegelden de politieke verdeeldheid binnen het parlement, waar twaalf partijen vertegenwoordigd zijn [2].

coalitiepartners en parlementaire steun

De nieuwe centrumlinkse coalitie bestaat uit de Sociaaldemocraten, Socialistisk Folkeparti, Radikale Venstre en Moderaterne [1]. Samen bezetten deze partijen 82 van de 179 zetels in het Folketing, wat hen een minderheidsregering maakt [1]. Voor een werkende meerderheid zal de regering afhankelijk zijn van steun van andere fracties, zoals de links-extreme Red-Green Alliance [2]. Dit mechanisme is gebruikelijk in het Deense multiparty-stelsel [GPT]. De officiële indiening vond plaats bij Koning Frederik X op 1 juni 2026 [1].

internationale spanningen en defensieprioriteiten

Een directe prioriteit voor de nieuwe regering is het omgaan met de diplomatieke spanningen met de Verenigde Staten over Groenland [2]. President Donald Trump heeft herhaaldelijk aangegeven belangstelling te hebben voor de aankoop van het autonome Deense grondgebied [2]. Premier Frederiksen heeft gewaarschuwd dat een Amerikaanse annexatie “het einde zou signaleren van de NAVO” [2]. Als reactie hierop heeft Denemarken zijn defensiebegroting verhoogd tot ruim 3 procent van het bbp en dienstplicht uitgebreid naar vrouwen [2].

transitie van vorige regeringsvorming

Deze nieuwe coalitie markeert een linksere koers vergeleken met Frederiksen’s vorige regering, die een zeldzame brede coalitie was tussen centrumlinks en centrumrechtse krachten [2]. Die vorige coalitie verloor haar meerderheid bij de verkiezingen vanwege onvrede over de levensmiddelenprijzen [2]. De huidige formatie benadrukt thema’s als dierenwelzijn, een issue dat prominent was tijdens de campagne [2]. De concrete beleidsprioriteiten en de volledige lijst van ministers worden verwacht op respectievelijk dinsdag en woensdag [2].

Bronnen

Mette Frederiksen Deense regering