europa versus big tech: een geopolitische botsing over kinderbescherming en controle
Brussel, woensdag, 18 februari 2026.
Europese regelgevers schalen hun acties tegen amerikaanse techgiganten op. Spanje en Ierland onderzoeken Meta, X en TikTok na verspreiding van ai- gegenereerde kinderporno. Frankrijk, Griekenland en Denemarken plannen verboden voor jongeren. De Digital Services Act geeft de eu macht om boetes tot 6 procent van wereldwijde omzet op te leggen. Maar washington reageert furieus. De trump-regering noemde het beleid ‘civilisational erasure’ en dreigt met tarieven en sancties. Franse president macron spreekt van een geopolitiek gevecht. Volgens finse mep aura salla draait de eu op microsoft – en de vs kunnen ons binnen één uur uitschakelen. De druk stijgt, zowel politiek als publiek.
spanje en ierland starten onderzoeken naar meta, x en tiktok
Spanje heeft op 17 februari 2026 officiële instructies gegeven aan openbare aanklagers om Meta, X en TikTok te onderzoeken. Dit gebeurt vanwege de verspreiding van kunstmatig gegenereerde seksuele beelden van minderjarigen via algoritmes op deze platforms [1]. Op dezelfde dag startte Ierland een formeel onderzoek naar X’s AI-chatbot Grok. Dat onderzoek richt zich op mogelijke overtredingen van gegevensverwerking en de productie van schadelijke, gesexualiseerde inhoud [1]. Beide acties zijn direct gerelateerd aan de bescherming van kinderen online [1].
groeiende coalitie voor jeugdverbod op sociale media
Frankrijk, Spanje, Griekenland, Denemarken, Slovenië en Tsjechië willen sociale media verbieden voor adolescenten [1]. Deze initiatieven volgen op Australië’s besluit van januari 2026 om een vergelijkbaar verbod in te voeren [1]. Duitsland en het Verenigd Koninkrijk overwegen nu ook gelijksoortige maatregelen [1]. De Franse president Emmanuel Macron zei dat het gewelddadige steekincident waarbij een veertienjarige leerling een schoolmedewerker doodde, een omslagpunt was [1]. Hij noemde sociale media medeverantwoordelijk voor jeugdwelddadigheid [1].
eu-regels geven kracht aan nationale actie
De Digital Services Act (DSA), ingevoerd in 2024, stelt de EU in staat om boetes tot 6% van de jaarlijkse wereldwijde omzet op te leggen bij non-compliance [1]. In juli 2024 passte de EU de DSA aan, waardoor lidstaten eigen leeftijdsgrenzen kunnen instellen [1]. Denemarken nam al zelfstandig maatregelen [1]. De Europese Commissie benadrukte dat zij Europa’s digitale toekomst vormgeeft door innovatie te financieren en reguleren, met als doel de democratie te versterken [1].
washington waarschuwt voor escalatie
De Amerikaanse regering onder leiding van president Donald Trump heeft herhaaldelijk gewaarschuwd tegen Europese regulering van Amerikaanse techbedrijven [1]. Op 5 december 2925 noemde de Trump-administratie dit beleid ‘civilisational erasure’ en moedigde Europese naties aan om te protesteren tegen EU-regels [1]. Washington beschouwt deze maatregelen als economisch protectionisme [1]. Mogelijke sancties of invoertarieven worden genoemd als represailles indien de DSA wordt afgedwongen tegen Amerikaanse ondernemingen [1].
zorg over technologische afhankelijkheid neemt toe
Volgens een onderzoek van Proton is 73% van de Europeanen van mening dat hun samenlevingen te afhankelijk zijn van Amerikaanse techbedrijven [2]. In Duitsland vindt 65% dat de afhankelijkheid groot of extreem is, vergeleken met 80% in Frankrijk en 74% in het VK [2]. Finse parlementslid Aura Salla verklaarde tijdens de Open Source Policy Summit 2026: “De EU draait op Microsoft. De VS kunnen ons binnen één uur uitschakelen” [2]. Zij wijst op het risico van staatscontrole via de Amerikaanse Cloud Act [2].
behoeften aan privacy en soevereiniteit drijven verandering
Van de Europeanen die de actualiteit volgen, wil 54% liever Europese alternatieven voor Amerikaanse digitale diensten [2]. Voor 66% is sterke gegevensbescherming de belangrijkste reden om te switchen [2]. Na de dreiging van een Amerikaanse inval in Groenland in november 2025, steeg het aantal aanmeldingen bij Proton met 80% in de Noordse landen [2]. In Denemarken verdubbelde het aantal gebruikers met meer dan 100% [2]. Ook de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof stapte over naar Proton Mail nadat hij geen toegang meer had tot zijn Microsoft-account door Amerikaanse sancties [2].