europa bouwt eigen digitale wereld tegen macht van big tech
Europa, zaterdag, 7 februari 2026.
europese landen schakelen over op eigen technologie om minder afhankelijk te zijn van amerikaanse giganten als google en microsoft. gevoelige overheidsdata belanden niet langer automatisch in de cloud van grote techbedrijven. frankrijk verbiedt vanaf 2027 amerikaanse tools voor vergaderingen vanwege de cloud act. er rijzen lokale alternatieven zoals wero voor betalingen en la suite voor kantoortools. dit gaat niet alleen om privacy of cyberveiligheid, maar ook om strategische controle. zonder eigen infrastructuur loopt europa het risico dat buitenlandse wetgeving haar digitale ruimte bepaalt. de transitie is ingewikkeld, maar de koers is duidelijk: digitale soevereiniteit wordt een kernbelang.
europa’s antwoord op technologische afhankelijkheid
De Europese Unie versterkt haar digitale autonomie door lokale alternatieven voor Amerikaanse techdiensten te bevorderen. Na jaren van afhankelijkheid van clouddiensten van Google en Microsoft, nemen overheidsinstanties bewust afstand van deze aanbieders [1]. Vooral na het begin van het tweede presidentschap van Donald Trump in 2025, nam de zorg toe over externe controle op gevoelige data [1]. Deze geopolitieke spanningen hebben geleid tot concrete plannen om Europese infrastructuur te ontwikkelen die veiliger en soevereiner is [1].
frankrijk neemt voortrekkersrol in digitale soevereiniteit
Frankrijk verbiedt vanaf 2027 het gebruik van Amerikaanse vergadertools binnen de overheidssector vanwege veiligheidsrisico’s onder de Cloud Act [1]. Beloften dat Amerikaanse autoriteiten toegang kunnen krijgen tot data die in hun juridische macht vallen, zijn een centrale zorg [1]. Om dit te counteren, lanceert Frankrijk nationale oplossingen zoals Visio, een Europees videogespreksplatform, en werkt aan La Suite als alternatief voor Microsoft Office [1]. Duitsland ondersteunt dit initiatief via OpenDesk, gericht op soevereine kantoortools [1].
wero als Europese uitdaging aan visa en mastercard
Wero, een initiatief van de European Payments Initiative (EPI), probeert een einde te maken aan de dominante positie van Visa en Mastercard in Europa [2]. Het systeem draait op SEPA Instant Payments en maakt realtime bankoverschrijvingen mogelijk [2]. Sinds juli 2024 is Wero beschikbaar in Frankrijk, Duitsland, Nederland en België, met circa 48 miljoen potentiële gebruikers [2]. ING lanceerde Wero in november 2024 in België, waar meer dan 1 miljoen gebruikers zich hebben aangesloten [2].
nederland integreert wero als vervanging voor ideal
In Nederland werd in februari 2026 een nieuwe fase ingeleid met de integratie van iDEAL in Wero, onder de naam iDEAL | Wero [3]. Dit behoudt herkenbaarheid voor consumenten, maar verlegt de achterliggende infrastructuur naar een Europees kader [3]. De migratie moet voltooid zijn tegen eind 2027 [2]. Wero biedt snelle transacties rechtstreeks tussen bankrekeningen, wat liquiditeit voor kleine handelaars verbetert [3]. Nederland positioneert zich hiermee als koploper in de overgang naar een gecentraliseerd Europees betaalsysteem [3].
digitale euro als langtermijnvisie voor soevereiniteit
Naast particuliere initiatieven als Wero bereidt de Europese Centrale Bank (ECB) de invoering van de digitale euro voor, gepland voor 2029 [5]. Een wettelijk kader moet hiervoor rond eind 2026 klaar zijn [5]. Volgens een enquête van Forsa uit oktober 2025 was slechts 42% van de Europeanen op de hoogte van de digitale euro [5]. Privacy is een belangrijke zorg, met 74% van de respondenten die dit noemden als cruciale eigenschap [5]. De digitale euro moet een soevereine, veilige en innovatieve optie worden naast contant geld en privébetalingssystemen [5].
uitdagingen voor adoptie van europese alternatieven
Hoewel Europese alternatieven zoals Proton, Mastodon en OVHcloud bestaan, worstelen zij met beperkte adoptie [1]. Bestaande netwerkeffecten en gebruikersgemak houden Amerikaanse diensten dominant [1]. Cybersecurity-specialist Bavo Van den Heuvel wijst erop dat organisaties vaak meerdere interconnecterende tools gebruiken, waardoor overstappen complex wordt [1]. Ook betalingsgedrag blijft traag veranderen, ondanks de groeiende beschikbaarheid van Pay-by-Bank-oplossingen [4]. Zonder beleidsmatige dwang blijft succes onzeker [4].