eu steunt oekraïne met 90 miljard euro in gevecht tegen russen
Brussel, donderdag, 5 februari 2026.
De Europese Unie zet 90 miljard euro in om Oekraïne te steunen tijdens de aanhoudende oorlog met Rusland. Het grootste deel, 60 miljard euro, gaat naar de opbouw van de defensiecapaciteit en de aankoop van militaire uitrusting. Sleutelfact is dat Oekraïne het geld pas hoeft terug te betalen nadat Rusland herstelbetalingen heeft gedaan. De steun is afhankelijk van vooruitgang bij corruptiebestrijding en naleving van de rechtsstaat. De eerste betaling wordt verwacht in het tweede kwartaal van 2026, na akkoord met het Europees Parlement.
eu-goedkeuring voor 90 miljard aan oekraïnes steun
De Europese Raad heeft op 4 februari 2026 officieel haar standpunt vastgesteld over een juridisch kader voor 90 miljard euro aan financiële steun aan Oekraïne [1]. Dit akkoord markeert een cruciale stap in de continuering van de Europese steun tijdens de aanhoudende oorlog met Rusland. De goedkeuring vereenvoudigt verdere onderhandelingen met het Europees Parlement, waarvan de goedkeuring noodzakelijk is voor uitvoering [1]. De Raad benadrukt het belang van snelle overeenstemming om de eerste betaling in het tweede kwartaal van 2026 te realiseren [1].
verdeling en doeleinden van de steun
Van de 90 miljard euro is 30 miljard bedoeld voor macro-economische steun aan de Oekraïense begroting voor 2026 en 2027 [1]. De overige 60 miljard euro is specifiek gericht op defensiecapaciteit en de aankoop van militaire uitrusting [1]. Deze middelen zijn bedoeld om de oorlogsinspanningen van Oekraïne te versterken en de nationale veiligheid te vergroten [1]. De financiering moet bijdragen aan de lange termijn weerbaarheid tegen Russische agressie [1].
terugbetaling en garantiestructuur
De leningen worden gefinancierd via EU-leningen op de kapitaalmarkt en gedekt door de EU-begroting [1]. Interessant is dat de terugbetaling pas vereist is nadat Rusland herstelbetalingen aan Oekraïne heeft verricht [1]. Dit verhaalt de druk op de Oekraïense overheidsfinanciën tijdens de oorlog [1]. De rentekosten van de lening worden volledig door de EU-begroting gedekt, wat geen extra last creëert voor individuele lidstaten [1].
lidstatenbetrokkenheid en kostenverdeling
Tsjechië, Hongarije en Slowakije zijn vrijgesteld van de financiële verplichtingen voor deze steunregeling [2]. De overige 24 EU-lidstaten delen de jaarlijkse kosten, geschat op 2 tot 3 miljard euro [2]. Deze kosten worden gecompenseerd via de gezamenlijke EU-schuldstructuur [2]. De participatie weerspiegelt de verdeelde meningen binnen de Unie over defensie-uitgaven [3].
aankoopleidingen en industriële implicaties
Er geldt een cascadeprincipe voor aankopen: prioriteit voor producten uit de EU, Oekraïne zelf of EER-EFTA-landen zoals IJsland, Liechtenstein en Noorwegen [3]. Alleen bij dringende behoeften en onbeschikbaarheid binnen deze zones mogen producten elders worden aangeschaft [3]. Landen met veiligheidspartnerschappen zoals het Verenigd Koninkrijk, Japan, Zuid-Korea en Canada krijgen voorrang bij levering onder gelijke financieringsvoorwaarden [3].
voorwaarden en monitoring van steungebruik
De uitbetaling van fondsen is gekoppeld aan strikte voorwaarden [1]. Oekraïne moet blijvende vooruitgang boeken op het gebied van corruptiebestrijding en eerbiediging van de rechtsstaat [1]. Deze maatregelen garanderen transparant en verantwoord gebruik van de middelen [2]. De Europese Commissie beoordeelt periodiek de vooruitgang alvorens tranches vrij te geven [1].
context en historische steunschaal
Sinds 2022 heeft de EU samen met haar lidstaten in totaal 193,3 miljard euro aan steun verleend aan Oekraïne [1]. De nieuwe 90 miljard regeling sluit aan op eerdere hulpverlening [1]. Volgens IMF-prognoses bedragen de resterende financieringsbehoeften van Oekraïne voor 2026-2027 ongeveer 135,7 miljard euro [1]. Daarmee dekt de EU ruim twee derde van de geschatte behoeften [1].
reacties en politieke motivatie achter steun
Makis Keravnos, minister van Financiën van Cyprus, noemde het akkoord een bewijs van de daadkrachtige steun van de EU aan Oekraïne [1]. Hij benadrukte het belang van het versterken van de weerbaarheid tegen Russische agressie [1]. De Europese Raad wijst op haar vastberadenheid om continue politieke, financiële en militaire steun te blijven verlenen [1]. De steun is onderdeel van bredere solidariteitsinitiatieven [1].
financiële planning en verwachte uitbetaling
De eerste uitbetaling staat gepland voor begin april 2026, mits het Europees Parlement haar goedkeuring geeft [2]. De Raad streeft naar een versnelde procedure om de wetteksten definitief te maken [1]. De financieringsbehoeften worden bepaald door een strategie die Oekraïne opstelt en die vervolgens moet worden goedgekeurd door de Raad na beoordeling door de Commissie [1].