meer dan 70% van europeanen ziet antisemitisme als serieus probleem

2026-02-12 buitenland

Brussel, donderdag, 12 februari 2026.
Een nieuw EU-onderzoek laat zien dat ruim 70% van de bewoners in landen als Frankrijk, Duitsland, Nederland en Zweden antisemitisme ervaren als een groeiend probleem. Het onderzoek identificeert openbare ruimtes, online platforms en scholen als risicozones. In het onderwijs melden 75% van de leraren incidenten, waarvan de helft met nazistuitingen of symbolen. Deskundigen wijzen op een schokkende normalisering van haat jegens Joodse gemeenschappen. De gegevens vormen een dringende oproep tot structurele maatregelen tegen discriminatie.

Europese bezorgdheid over stijgend antisemitisme

In verschillende Europese landen erkent meer dan 70% van de bevolking dat antisemitisme een groeiend probleem is. Dit blijkt uit een nieuw onderzoek van de Europese Unie onder inwoners van Frankrijk, Italië, Zweden, Duitsland en Nederland [1]. Hoewel de mate van perceptie varieert — met Spanje op 33% en Ierland op 41% — tonen de cijfers een brede consensus over de urgentie van het fenomeen [1]. Deze perceptie loopt parallel met een werkelijke toename van incidenten gerapporteerd sinds oktober 2023 [1].

Scholen als frontlinie in de strijd tegen haat

Een UNESCO-onderzoek toont aan dat maar liefst 75% van de leraren in de EU antisemitische incidenten heeft gemeld binnen schoolomgevingen [2]. Van hen zag de helft expliciete vormen van haat, zoals nazigroeten of het gebruik van nazisymbolen door leerlingen [2]. In Nederland wordt dit beeld versterkt door kritiek op beleid dat volgens academici alleen sommige groepen beschermt [3]. Er is dus sprake van een systemisch probleem dat structurele ingrepen vereist in het onderwijssysteem [3][4].

Van perceptie naar beleidsmaatregelen

Deskundigen wijzen erop dat antisemitisme de afgelopen vijf jaar significant is toegenomen, met name in Nederland, Zweden en Denemarken [1]. Ruim de helft van de Europeanen gelooft dat internationale conflicten in het Midden-Oosten deze haattenden beïnvloeden [1]. In reactie daarop pleit de Taskforce Antisemitismebestrijding voor sterkere bescherming van Joodse studenten [3]. Tegelijkertijd wordt gewaarschuwd dat maatregelen niet ten koste mogen gaan van academische vrijheid of het demoniseren van pro-Palestijnse activisten [4].

Internationale conferenties zetten koers

Recente internationale conferenties, zoals die georganiseerd door de OVSE in St. Gallen op 9-10 februari 2026, benadrukken het belang van preventie, educatie en dialoog [5]. OSCE-voorzitter Ignazio Cassis noemde de wederopstanding van haat na de Holocaust onaanvaardbaar [5]. Vergelijkbare initiatieven worden gesteund door de Europese Grondrechtenagentschap (FRA), die structurele maatregelen aanbeveelt via haar netwerken en databanken [6]. Samenwerking tussen staten en burgermaatschappij blijft cruciaal [5][6].

Vertrouwen en spanningen in beleid

Hoewel instellingen als het CJO en CIDI een centrale rol spelen in het vertegenwoordigen van Joodse belangen, wordt hun benadering door critici betwist [4]. Volgens sommige universitaire docenten discrimineert de huidige focus op antisemitisme andere studentengroepen [3]. Ook wordt gevreesd dat beleid wordt gebruikt om legitieme politieke uitingen te onderdrukken [4]. Balanceren tussen bescherming van kwetsbare gemeenschappen en behoud van civiele vrijheden blijft een delicate taak voor beleidsmakers [3][4].

Bronnen

antisemitisme EU-onderzoek