nederland kiest voor vier dagen werken maar twijfelt aan de prijs
Den Haag, donderdag, 12 februari 2026.
Het aantal Nederlanders dat vier dagen werkt stijgt snel. Bedrijven melden meer plezier in het werk en minder ziekteverzuim. Toch groeit de zorg over de langetermijneffecten. Nederland heeft nu al de laagste wekelijkse uren in Europa. Economisten wijzen erop dat de productiviteit in vijftien jaar nauwelijks gegroeid is. Terwijl andere landen worstelen met werkstress, lijkt Nederland het goed te doen. Maar is dat houdbaar? De vakbond FNV vindt van wel en wil een officiële aanbeveling. Internationale concurrentie blijft een risico. Het land probeert balans te vinden tussen rust en rijkdom.
toename van de vierdaagse werkweek
Steeds meer Nederlandse bedrijven gaan over op een vierdaagse werkweek. Medewerkers werken 32 uur per week zonder salarisverlies. Dit beleid wordt gezien als een manier om het leven buiten werk te verbeteren [BBC]. Bij Positivity Branding in Amsterdam werd deze stap in 2019 genomen [BBC]. Co-founders Gavin Arm en Bert de Wit noemen de werk-privébalans centraal [BBC]. Werken gebeurt slimmer, niet harder, aldus de oprichters [BBC].
positieve effecten binnen bedrijven
Nmbrs, een Nederlands softwaresysteembedrijf, merkte een daling in ziekteverzuim na de overstap [BBC]. De retentie van personeel steeg ook [BBC]. Marieke Pepers, chief people officer bij Nmbrs, benadrukt dat vrij tijd helpt om nieuwe ideeën te ontwikkelen [BBC]. Ze haalt haar inspiratie op tijdens wandelingen met haar hond [BBC]. Deze ervaringen worden gesteund door interne evaluaties [BBC].
uitdagingen voor de economie
Hoewel individuele bedrijven profiteren, zijn er bredere economische zorgen. Nederland kent al de laagste wekelijkse arbeidsduur in Europa: gemiddeld 32,1 uur [BBC]. Dit staat tegenover een EU-gemiddelde van 36 uur [BBC]. Volgens OECD-econoom Daniela Glocker is de productiviteit in vijftien jaar nauwelijks gegroeid [BBC]. Nicolas Gonne van de OECD vraagt zich af hoe duurzaam het model is [BBC].
rol van vakbeweging en overheidsbeleid
De grootste Nederlandse vakbond, FNV, pleit voor een officiële staatsaanbeveling van de vierdaagse werkweek [BBC]. Yvette Becker van FNV zegt dat dit de productiviteit kan verhogen door minder absentisme [BBC]. Ook zou het helpen bij het sluiten van de gendergap op de arbeidsmarkt [BBC]. Er is juridische basis: iedere werknemer mag verzoeken om minder uren [BBC].
internationale context en les uit IJsland
IJsland lanceerde in 2015 een groot experiment met verkorte weken [XYTS]. Uiteindelijk kregen 90% van de werknemers kortere weken via cao’s [XYTS]. Productiviteit bleef stabiel of steeg licht [XYTS]. Tijdverspilling nam af, evenals stress [XYTS]. Duitsland, Spanje en het Verenigd Koninkrijk voeren vergelijkbare pilots [XYTS]. Nederland kan leren van deze modellen [XYTS].
maatschappelijke attitudes en cultuur
Sociale verwachtingen spelen een rol in arbeidsparticipatie. Een studie uit 2024 laat zien dat 33% van de Nederlanders vindt dat moeders van kinderen jonger dan drie jaar hoogstens één dag per week moet werken [BBC]. Voor vaders geldt dit percentage slechts 5% [BBC]. Peter Hein van Mulligen van CBS spreekt van ‘geïnstitutionaliseerde conservatisme’ dat vrouwen belemmert [BBC].