servië zet koers naar eu-gas om afhankelijkheid van rusland te doorbreken
Belgrado, donderdag, 5 februari 2026.
Servië zoekt actief naar alternatieven voor Russisch gas via het EU-kavelmechanisme. Tot 80 procent van de gasimport komt nog steeds uit Rusland, maar dat begint te veranderen. Het land wil jaarlijks 500 miljoen kubieke meter gas kopen via de EU, goed voor zo’n twintig procent van de jaarlijkse behoefte. Ondanks lopende TurkStream-leveringen blijft de druk groot om de energievoorziening te diversifiëren. Er wordt gebouwd aan een nieuwe pijplijn naar Noord-Macedonië voor toegang tot LNG uit Griekenland. Tevens werd het door Rusland gecontroleerde NIS-oliebedrijf verkocht aan de Hongaarse MOL vanwege Amerikaanse sancties. President Vučić benadrukt de noodzaak om het energiebeleid aan te passen aan Europese eisen, terwijl hij de historische band met Moskou probeert te behouden. De beweging markeert een subtiele maar duidelijke verschuiving binnen het regionale energiespel.
energie diversificatie
In Servië vinden ingrijpende veranderingen plaats in de energievoorziening. Het land is in gesprekken met de Europese Unie om gas te kopen via het gemeenschappelijke aankoopmechanisme [1]. Dit initiatief maakt deel uit van een strategie om de afhankelijkheid van Russisch gas terug te dringen. Momenteel komt ongeveer 80 procent van het gas in Servië uit Rusland [1][2]. Door jaarlijks 500 miljoen kubieke meter via de EU te bemachtigen, dekt Servië ruim een vijfde van zijn jaarlijkse vraag [1][3]. Dat staat gelijk aan 20% van het totale verbruik, geraamd op 2,5 tot 3 miljard kubieke meter [4].
infrastructuuruitbreiding
Om zijn gasaanbod te verbreden, bouwt Servië aan een nieuwe gaspijplijn richting Noord-Macedonië [1][3]. Deze verbinding zal toegang geven tot vloeibaar aardgas (LNG) uit Griekse terminals, wat meer flexibiliteit biedt dan vastliggende pijpleveringen [1]. Daarnaast is er sinds 2025 sprake van een interconnector met Bulgarije waarmee Azerbeidzjaans gas wordt binnengehaald [1][3]. De pijplijn naar Roemenië, bedoeld voor olie, voltooit men tegen 2027 [1]. Beide projecten zijn essentieel voor de strategische onafhankelijkheid van enkele leveranciers [1].
sancties en strategische keuzes
De Amerikaanse sancties tegen de door Rusland gecontroleerde oliemaatschappij NIS hebben geleid tot een verplichte verkoop [1][3]. In januari 2026 werd het bedrijf overgenomen door de Hongaarse energiegroep MOL voor één miljard euro [1]. De bestaande korte termijncontracten met Gazprom lopen af op 31 maart 2026, zonder dat een nieuw langdurig akkoord is gesloten [1][2]. Hoewel TurkStream-leveringen in januari 2026 met 11 procent stegen ten opzichte van een jaar eerder, groeit de druk om alternatieven te vinden [4].
politieke navigatie
President Aleksandar Vučić benadrukt dat Servië zijn energiebeleid moet aanpassen aan Europese verwachtingen [1][3]. “We moeten ons energiebeleid aanpassen aan bepaalde eisen en verzoeken”, zei hij in een interview met Reuters [1]. Desalniettemin blijft Ruins belangrijk: “We zullen grote hoeveelheden Russisch gas blijven gebruiken, maar we halen er steeds meer van Europeanen”, aldus Vučić [1][2]. Zijn regering erkent corruptie als probleem binnen overheidsinstellingen, ook onder politici [1][3].
europese integratie en dilemma’s
Hoewel Servië formeel geen lid is van de Europese Unie, neemt de samenwerking op energiegebied snel toe [1]. Volgens Vučić is de toetredingsweg naar de EU onomkeerbaar: “Zolang ik president ben, zal Servië op zijn Europese pad blijven” [1][3]. De EU stelt echter harde voorwaarden zoals verbetering van de rechtsstaat, mediavrijheden en corruptiebestrijding [1][3]. De recente juridische hervormingen worden internationaal bekritiseerd omdat ze de onafhankelijkheid van de justitie ondermijnen [1][3].