nieuwe organische moleculen ontdekt op mars
Gale Krater, dinsdag, 21 april 2026.
De nasa’s curiosity rover heeft meer dan twintig organische moleculen ontdekt in oude gesteentes op mars. Vijf daarvan waren nog nooit eerder op de rode planeet gezien. De verbindingen, waaronder dna-voorlopers, zijn afkomstig uit een plek genaamd knockfarrill hill in de gale krater. Daar lag eens een meer. Sommige moleculen lijken op stoffen die op aarde de basis vormen voor leven. Ze kunnen zijn afkomstig van meteorieten of geologische processen. Wetenschappers sluiten leven niet uit maar kunnen dat nu niet bewijzen. De vondst betekent dat levensbouwstenen al drieënhalf miljard jaar bewaard blijven in marsgesteente. Toekomstige missies zoals de rosalind franklin rover gaan dit verder onderzoeken.
ontdekking in de gale krater
Op de bodem van de Gale Krater heeft de NASA’s Curiosity rover meer dan twintig organische moleculen gedetecteerd in gesteenten van ongeveer 3,5 miljard jaar oud [1]. De analyse vond plaats in het Glen Torridon gebied, specifiek in de Knockfarrill Hill sectie, waar vroeger een meer lag [2]. Deze locatie bevat klei-houdende zandstenen die bekendstaan om hun vermogen om organisch materiaal te behouden [3]. Vijf van de gevonden moleculen waren tot dusver onbekend op Mars [1]. Het onderzoek maakt gebruik van het Sample Analysis at Mars (SAM) instrument met een nieuwe techniek [2].
moleculaire samenstelling en herkomst
Onder de gedetecteerde verbindingen bevinden zich benzothiophene, een zwavelhoudende stof vaak gevonden in meteorieten, en een stikstofdragend molecuul dat lijkt op DNA-voorlopers [1]. Wetenschappers kunnen nog niet vaststellen of deze organische verbindingen voortkomen uit vroeg leven, meteorietregen of geologische reacties [4]. “We zien de bouwstenen voor leven – prebiotische chemie op Mars – bewaard in deze rotsen gedurende miljarden jaren”, aldus Amy Williams, astrogeoloog aan de Universiteit van Florida [4]. De aanwezigheid van complexe macromoleculaire koolstof wijst op langdurige conservatie in de ondergrond [2].
technologische doorbraak met tmaH
De ontdekking is mogelijk gemaakt door het eerste gebruik van tetramethylammoniumhydroxide (TMAH) buiten de aarde [2]. Dit reagens breekt grote organische moleculen af in kleinere, meetbare fragmenten [3]. De test werd pas in 2020 uitgevoerd, maar de gegevensanalyse duurde jaren vanwege de complexiteit [3]. Het team gebruikte reserve-SAM apparatuur op aarde om de bevindingen te valideren [2]. “Dit was een liefdeswerk van wetenschap”, zei Williams [2]. Slechts twee TMAH-cups waren aan boord van Curiosity, wat de beslissing tot gebruik extra zorgvuldig maakte [3].
implicaties voor buitenaards leven
Hoewel geen direct bewijs voor leven wordt geleverd, versterkt de vondst de theorie dat Mars ooit leefbaar was [4]. Op momenten dat op aarde het leven net begon, had Mars vloeibaar water, een atmosfeer en organische bouwstenen [1]. “Wat neerkwam op Mars via meteorieten, kwam ook naar de aarde en leverde waarschijnlijk de grondstoffen voor ons huidige leven”, legt Williams uit [1]. Als complex organisch materiaal hier kan blijven liggen, zou het ook biologische sporen kunnen bevatten [4]. Toekomstige instrumenten moeten dat kunnen bevestigen [2].
toekomstige missies en vervolg
De Europese Ruimtevaartorganisatie (ESA) zal in 2028 de Rosalind Franklin rover lanceren, uitgerust met het MOMA instrument dat ook TMAH gebruikt [3]. Die sonde kan tot twee meter diep boren, veel dieper dan Curiosity [3]. Een andere toekomstige missie, Dragonfly naar Titan, plant hetzelfde type analyse [2]. Terwijl plannen om monsterretour van Perseverance zijn geschrapt, blijft de focus op in-situ analyse [4]. Wetenschappers werken samen wereldwijd, inclusief Nederlandse onderzoekers bij Europese projecten [1].