eu-wetgeving geeft boeren meer macht tegen grote kopers

2026-02-27 buitenland

Brussel, vrijdag, 27 februari 2026.
Het Europees Parlement heeft nieuwe regels goedgekeurd om boeren te beschermen tegen onrechtvaardige handelspraktijken. De wetgeving zorgt voor betere grensoverschrijdende samenwerking tussen toezichthouders. Boeren hoeven geen klacht in te dienen om bescherming te krijgen. Nationale autoriteiten kunnen nu zelf ingrijpen bij oneerlijke praktijken van kopers in andere lidstaten. Ook externe kooplieden moeten een EU-contactpersoon aanwijzen. Met deze stap brengt de EU economische en sociale rechtvaardigheid dichterbij. Kleine landbouwers krijgen meer zeggenschap over prijzen en levervoorwaarden. Het gaat om een transparant en eerlijk agrarisch systeem waarin winsten beter worden verdeeld. Voor Nederlandse akkerbouwers is dit een flinke verzwaring van positie.

Europese bescherming voor boeren tegen oneerlijke praktijken

Op donderdag 26 februari 2026 heeft het Europees Parlement nieuwe regels goedgekeurd om boeren te beschermen tegen onrechtvaardige handelspraktijken door kopers van landbouwproducten [1]. Deze wetgeving verbetert de positie van Europese landbouwers, met name wanneer ze onderhandelen met kopers in andere lidstaten of daarbuiten [3]. Tot nu moesten boeren vaak een klacht indienen om juridische bescherming te krijgen, maar dat verandert met de nieuwe regels [1]. Landbouwers krijgen daardoor meer invloed op prijsafspraken en leveringsvoorwaarden [1].

Verbeterde samenwerking tussen nationale autoriteiten

Nationaal toezicht kan nu sneller ingrijpen bij verdachte praktijken, zelfs als de koper in een andere lidstaat zit [1]. Daarbij hoeven boeren geen formele klacht in te dienen [1]. De regels vereisen ook dat externe kooplieden binnen de EU een officiële contactpersoon aanstellen [1]. Zo wordt informatie-uitwisseling tussen toezichthouders versneld via het interne marktinformatiesysteem (IMI) [1]. Dit moet leiden tot snellere actie tegen late betalingen, plotselinge annuleringen of oneerlijke prijsdruk [1][4].

Doorgroeipunt van bestaande wetgeving

De nieuwe maatregelen bouwen voort op de al bestaande UTP-richtlijn uit 2019, die boeren beschermt tegen late betalingen en contractbreuken [1]. Maar grensoverschrijdende samenwerking bleef toen beperkt [1]. Nu kunnen nationale autoriteiten actief optreden zonder dat de getroffen boer een klacht indient [1]. Dat is cruciaal voor kleine producenten die minder middelen hebben om juridische procedures aan te spannen [1][4]. De wet richt zich expliciet op billijkheid in de hele agrarische keten [1].

Impact op Nederlandse landbouwsector

Ruim 20% van de agrarische en voedselflow in de EU komt uit andere lidstaten, wat grensoverschrijdende bescherming noodzakelijk maakt [1]. Voor Nederlandse boeren, sterk betrokken bij export en internationale handel, biedt dit meer zekerheid [1]. De regels voorkomen dat bedrijven buiten de EU opereren om strenge regels te ontduiken [1]. Hiermee wordt gestreefd naar een transparanter en eerlijker voedselsysteem waarin winsten eerlijker worden verdeeld [1][4].

Volgende stappen en volledige invoering

Voordat de regels juridisch bindend worden, moet de Raad van de Europese Unie akkoord geven [1]. Na goedkeuring verschijnt de wetgeving in het EU-Blad [1]. Pas dan begint de termijn van achttien maanden voordat de regels volledig van kracht zijn [1]. Dat betekent dat de praktische toepassing pas rond september 2027 verwacht wordt [1]. Ondertussen werken nationale instanties aan coördinatie en uitwisseling van expertise [1].

Bronnen

boeren onrechtvaardige handelspraktijken