NATO strikes new front in the far north

2026-02-11 buitenland

Nuuk, woensdag, 11 februari 2026.
The NATO alliance has launched a major new military mission in the Arctic. Arctic Sentry brings all allied activities in the region under a single command for the first time. This includes large-scale patrols, joint exercises, and surveillance around Greenland and the wider Arctic zone. The move follows internal tensions sparked by former U.S. President Donald Trump’s push to acquire Greenland. While Washington backs the current mission, American leadership roles are shifting to European hands. Moscow warns of proportional countermeasures if operations near Russian bases intensify. Beijing calls itself a “near-Arctic” state while expanding polar research. Melting ice opens new shipping routes and access to minerals. Allied forces will operate year-round across extreme conditions. The command centre in Norfolk now covers the full northern area. Defence ministers meet in Brussels to finalize burden sharing. The mission signals a lasting allied commitment to northern security.

start van arctic sentry in het noordpoolgebied

De NAVO lanceerde op 11 februari 2026 de militaire missie Arctic Sentry in het Noordpoolgebied [1]. De operatie richt zich op versterking van veiligheid rond Groenland en de bredere Arctische regio [2]. Voor het eerst worden alle activiteiten van de bondgenoten onder één commando gebracht [3]. Tot die taken behoren gezamenlijke oefeningen, patrouilles en bewaking [4]. De missie duurt twaalf maanden en reageert op toenemende strategische concurrentie [5].

aanleiding: de groenlandcrisis en trumps rol

De oprichting van Arctic Sentry volgt op een diplomatieke crisis veroorzaakt door ex-president Donald Trump [1]. Hij dreigde Groenland te annexeren, wat spanningen opriep binnen de NAVO [6]. Tijdens een ontmoeting met Mark Rutte in Davos in januari 2026 werd een akkoord bereikt [7]. Daarna startten gesprekken tussen de VS, Denemarken en Groenland [8]. Het signaal was duidelijk: Europese NAVO-leden moeten meer verantwoordelijkheid nemen [9].

doel en operationele structuur van de missie

Arctic Sentry coördineert bestaande oefeningen zoals Arctic Endurance van Denemarken en Cold Response in Noorwegen [10]. Beide operaties vallen nu onder één strategisch commando [11]. Leiding berust bij Joint Force Command Norfolk, dat in december 2025 al zijn mandaat uitbreidde [12]. Generaal Alexus Grynkewich benadrukte dat de missie gericht is op stabiliteit [13]. Doel is lacunes in de verdediging op te sporen en te dichten [14].

internationale respons en geopolitieke spanningen

Rusland reageerde met waarschuwingen over “gepaste tegenmaatregelen” bij versterking van Groenland [1]. Minister Sergej Lavrov noemde mogelijke “militaire en technische maatregelen” [1]. China bestempelt zichzelf als een “bijna-Arctische staat” [15]. Analisten zien hier een strategische expansie [16]. Moskou bouwt sinds 2011 aan militaire infrastructuur in het noorden [17]. De NAVO noemt de activiteiten van Rusland en China een “echte bedreiging” [18].

europese verantwoordelijkheid en toekomstperspectief

De VS geeft leiding van twee NAVO-hoofdkwartieren door aan Europese bondgenoten [1]. Nederlandse kenniscentra krijgen een rol [1]. Canada pleit ervoor Arctic Sentry permanent te maken [19]. Minister Anita Anand zei dat NAVO “ook naar het noorden moet kijken” [19]. De Britse militaire aanwezigheid in Noorwegen verdubbelt naar 2.000 man in drie jaar [20]. Finse experts wijzen op hogere spanningen sinds de inval in Oekraïne [21].

klimaatverandering en strategische relevantie van de arctis

Het Noordpoolgebied warmt vier keer zo snel op als het wereldgemiddelde [22]. Door het smelten van ijs openen zich nieuwe scheepvaartroutes [22]. Grondstoffen zoals olie, gas en zeldzame aardmetalen worden toegankelijker [22]. Rusland controleert cruciale havens op de Noordoostelijke doorvaart [23]. China investeert in polarsonden en onderzoeksschepen [24]. De NAVO benadrukt dat klimaatverandering ook een veiligheidsvraagstuk is [25].

Bronnen

NAVO militaire missie