Europese Unie draait koers richting China ondanks eigen risico-waarschuwingen

2026-02-09 buitenland

Brussel, maandag, 9 februari 2026.
De Europese Unie verlegt haar koers in de handelsrelatie met China, terwijl ze kort daarvoor nog waarschuwde voor afhankelijkheid. Hoewel de EU in 2023 ‘de-risking, niet decoupling’ lanceerde, bezoeken nu Europese leiders massaal Beijing. Die diplomatieke verschuiving komt nadat de Verenigde Staten onder president Trump hun bondgenoten met hoge tarieven treffen. Europa zoekt stabiliteit in onzekere tijden. Brussel lijkt nu sneller weg te bewegen van micro-elektronica-diversificatie dan verwacht. Voor Nederlandse techbedrijven die exporteren naar Azië, verandert de spelregels. De druk van Washington drijft Europa dichter naar Peking toe — een paradoxale spagaat tussen veiligheid en handel.

diplomatieke verschuiving naar china

In februari 2026 bezochten meerdere Europese leiders China, inclusief Iers premier Micheál Martin, Canadees premiers Justin Trudeau, Finse premier Petteri Orpo en Britse eerste minister Keir Starmer [1]. Ook Duitse bondskanselier Olaf Scholz bereidde een bezoek voor [1]. Frankrijk en Spanje hadden al in 2025 hun staatshoofden naar China gestuurd [2]. Deze golf van bezoeken markeert een opvallende koerswijziging binnen de Europese Unie. Terwijl de EU in januari nog waarschuwde voor afhankelijkheid van China, lijkt zij nu juist op zoek naar stabiliteit via nauwere banden [3]. De verschuiving vindt plaats tegen de achtergrond van onvoorspelbaar Amerikaans handelsbeleid onder president Trump [1].

van de-risking naar hedging

In maart 2023 introduceerde EU-commissaris Ursula von der Leyen het concept van ‘de-risking, niet decoupling’ als reactie op kwetsbare leveringsketens [2]. Dit werd concreet gemaakt in juni 2023 met de publicatie van de European Economic Security Strategy, gericht op infrastructuur, technologie en economische coërcie [2]. De aanpak was oorspronkelijk zachter dan de Amerikaanse neiging tot decoupling [2]. Nu evolueert de praktijk naar ‘hedging’: beperkte afhankelijkheden verminderen, maar actief economische contacten met China onderhouden [1]. Sectorale risico’s, zoals in micro-elektronica, blijven bestaan, maar worden zwaarder wegen tegen geopolitieke stabiliteitsbehoeften [2].

drang vanuit washington

Het herkiesbare presidentschap van Donald Trump bracht nieuwe druk op transatlantische betrekkingen [3]. Zijn protektionistische tariefbeleid, gericht zelfs op bondgenoten als Canada en de EU, vertraagde handelsstromen en verzwakte vertrouwen [4]. Volgens het European Council on Foreign Relations dwong dit Europa om alternatieve strategieën te overwegen [3]. Daarnaast werden Amerikaanse militaire verbintenissen, zoals rond NAVO en Oekraïne, als minder betrouwbaar ervaren [3]. China positioneerde zich juist als consistente handelspartner, met markttoegang in sectoren als gezondheidszorg en telecommunicatie [3]. De EU zag hierin ruimte om eigen economische belangen te beschermen [3].

impuls voor nederlandse bedrijven

De veranderende dynamiek raakt Nederlandse techexporteurs rechtstreeks [1]. Bedrijven gespecialiseerd in micro-elektronica en kwantumtechnologie moeten zich aanpassen aan een onstabiel beleidsklimaat [2]. Terwijl de US-Chipsgovernance wet exportbeperkingen oplegt, zoekt Europa naar balans tussen veiligheid en handel [2]. Nederlandse sectoranalyticus Diederik Stadig merkte op dat China zich razendsnel ontwikkelt tot een hub voor innovatieve geneesmiddelen, wat Europa onder druk zet [5]. Als China zijn farmaceutische expansie na 2026 versnelt, kunnen Nederlandse bedrijven profiteren van nieuwe samenwerkingsstructuren [5]. Concurrentie verplaatst zich van prijs naar klinische waarde, wat innovatie vereist [5].

strategische tegenstellingen

China domineert cruciale productiesectoren met een wereldwijd aandeel van 32%, terwijl dat van de VS daalde naar 20% [4]. Het land produceert 80% van de drones en 70% van de batterijen, met een scheepsbouwcapaciteit 232 keer groter dan de VS [4]. Tegelijkertijd stimuleert China binnenlandse consumptie om minder afhankelijk te worden van export [6]. In januari 2026 nam de creditgroei in China toe met ongeveer 5 biljoen yuan (~€721,17 miljard), vergelijkbaar met 2025 [6]. Analisten waarschuwen echter dat deflatie de reële rente verhoogt, wat de vraag naar leningen kan temperen [6]. Europa worstelt met versnipperde regelgeving en trage doorlooptijden, terwijl China snelle goedkeuringen combineert met voorspelbare regulering [5].

toekomstige richting van de eu

Er is een groeiende roep om Europa economisch sterker te maken via verdiepte integratie [7]. Belgische politicus Bart De Wever pleitte recent voor een kernintegratie van Benelux en Noord-Rijnland-Westfalen, met gemeenschappelijke kapitaal-, energie- en interne markten [7]. Ondertussen dringt de ECB aan op versnelling van de digitale euro om strategische autonomie te vergroten [8]. Een gelanceerd boek ‘Over Welvaart’ wijst op tekorts in Europees industriebeleid [7]. Kris Van Dijck roept op om het ETS-stelsel te hervormen door de gratis uitstootrechten niet abrupt af te schaffen [7]. De EU probeert zo haar concurrentiepositie te behouden in een wereld van machtsverschuivingen [4].

Bronnen

Europese Unie China-beleid