Rotterdam durft: van bijstand naar arbeid met 'aardig rechts' beleid
Rotterdam, zondag, 15 februari 2026.
Rotterdam zet in op een frisse aanpak om mensen uit de bijstand te halen. Wethouder Tim Versnel noemt het beleid ‘aardig rechts’: niet puur dwang, maar praktische ondersteuning met scherp randje. Mensen die snel kunnen werken krijgen intensieve begeleiding. Die al tien jaar of langer bijstand trekken, krijgen minder aandacht. Ruim 60 procent van de bijstandsgerechtigden is eerste-generatiemigrant. Voor hen zijn taal en zelfvertrouwen vaak grotere obstakels dan werk wil. Er is een harde knip: wie herhaaldelijk niet komt opdagen, riskeert korting. Het doel is duidelijk: sociale opwaartse mobiliteit, geen perpetuele zorg. Andere steden kijken toe.
rotterdam neemt rigoureus beleid tegen bijstandscultuur
De Rotterdamse wethouder Tim Versnel (VVD) lanceert een vernieuwend beleid gericht op het terugdringen van bijstandsuitkeringen. Dit beleid, omschreven als ‘aardig rechts’, combineert steun met plichten. Rotterdam heeft met circa 60 bijstandsgerechtigden per 1.000 inwoners het hoogste percentage in de G4-steden [1]. Voor Amsterdam en Den Haag liggen deze aantallen respectievelijk op 44 en 46 per duizend [1]. Het nieuwe kabinet noemt Rotterdam expliciet in het coalitieakkoord als voorbeeldgemeente bij de bestrijding van bijstandsculturen [1].
historische woonstructuur speelt rol in bijstandsniveaus
Volgens Versnel is de hoge bijstandsdruk deels te wijten aan de historische woonstructuur van Rotterdam. De snelle industriële groei rond 1900 leidde tot massaproductie van kleine, goedkope arbeiderswoningen, die nog steeds bestaan [1]. Deze infrastructuur bevordert een concentratie van lage inkomens, vooral in Rotterdam-Zuid, waar 40% van de bijstandsgerechtigden woont [1]. In plaats van verdere expansie van sociale huurwoningen, pleit Versnel voor meer woningen voor mensen die actief kunnen deelnemen aan de arbeidsmarkt, zoals young professionals en ex-bijstandsgerechtigden [1].
focus op effectieve re-integratie via praktische ondersteuning
De gemeente richt zich op mensen die kort in de bijstand zitten en direct bemiddelbaar zijn [1]. Een groep van ruim 9.000 mensen, de zogenoemde ‘granieten bestand’ die al meer dan tien jaar bijstand ontvangt, krijgt minder intensieve begeleiding [1]. De aanpak bestaat uit wekelijkse gesprekken, meegelopen sollicitaties, huisbezoeken en soft-skills-trainingen [1]. Praktische hulpmiddelen zoals het rekeninstrument dat financiële voordelen van werk illustreert, ondersteunen deze transitie [1].
nieuwe financierings- en samenwerkingsmodellen ingezet
Rotterdam gebruikt diverse innovatieve instrumenten om de arbeidsparticipatie te vergroten [1]. Het Rijnmonds Arbeidsmarkt Perspectieffonds biedt cofinanciering aan bedrijven om mensen aan te nemen in tekortschietende sectoren [1]. Het Social Impactfonds Rotterdam subsidieert sociale ondernemingen [1]. Daarnaast is het project Werkstad gelanceerd, dat concrete trajecten biedt naar betaald werk [1]. Deze initiatieven bouwen voort op het langlopende Nationaal Programma Rotterdam Zuid sinds 2011 [1].
immigratie achtergrond en taalbarrières vormen uitdaging
Ongeveer 60% van de bijstandsgerechtigden in Rotterdam is een eerstegeneratie-immigrant van buiten Europa [1]. Dat vereist extra inzet op taalvaardigheid en sociale integratie [1]. Veel mensen hebben een beperkt cv, ervaren taalproblemen en missen zelfvertrouwen bij sollicitaties [1]. De gemeente probeert deze obstakels systematisch aan te pakken via gerichte begeleiding en samenwerking met werkgevers [1].
harde handhaving naast ondersteunende aanpak
Terwijl het beleid ‘positief’ wil zijn, kent het ook een strakke rand [1]. Wie één keer niet verschijnt, loopt geen gevolgen [1]. Herhaald verzuim leidt echter tot inhouding van de uitkering [1]. Deze combinatie van ondersteuning en sancties is bedoeld om mensen serieus te nemen in hun re-integratieproces [1]. Volgens Versnel draait het niet om links of rechts, maar om ‘aardig rechts’—conservatief én sociaal [1].
controversiële stellingname over asiel en huisvesting
Versnel pleit politiek voor een asielstop in Rotterdam en wil de huisvesting van nieuwe statushouders beperken [1]. Zijn argument is dat hulpbronnen gericht moeten blijven op de huidige bewoners [1]. Dit standpunt is controversieel, maar past binnen zijn visie op duurzame sociale opwaartse mobiliteit [1]. Door prioriteit te geven aan bestaande inwoners hoopt de gemeente structurele afhankelijkheid van uitkeringen te doorbreken [1].
nationaal potentieel bij bewezen effectiviteit
Hoewel Rotterdam al jaren beleid voert tegen bijstand, blijft de uitdaging groot [1]. Structuurproblemen op het vlak van huisvesting en migratie belemmeren snelle vooruitgang [1]. Toch wordt de aanpak nationaal geobserveerd [1]. Indien succesvol, kan het model van Rotterdam worden opgeschaald naar andere steden die worstelen met vergelijkbare structurele uitdagingen [1].