de waarheid over de 12 miljard die Nederland zou moeten betalen voor Tata Steel
IJmuiden, woensdag, 11 februari 2026.
Het ministerie kan de berekening van 12 miljard aan saneringskosten voor Tata Steel niet meer tonen. Een deel van de documentatie is gedeeltelijk verwijderd. Experts noemen de beschikbare gegevens ‘onvoldoende en niet realistisch’. Ondanks de hoge schatting bleef het cijfer gebruikt worden in overheidsbesprekingen. Ambtenaren vreesden dat openbaarmaking de onderhandelingspositie tegenover Tata zou verzwakken. De fabriek in IJmuiden is een pijler van de Nederlandse staalsector. De precieze omvang van de milieuverontreiniging blijft onduidelijk. Wat wel duidelijk is: er is geen degelijke basis voor het gigantische bedrag. De discussie over verduurzaming loopt al jaren stroef. Dit gebrek aan transparantie werpt nieuwe vragen op over verantwoording.
de waarheid over de 12 miljard die Nederland zou moeten betalen voor Tata Steel
Het ministerie van Economische Zaken kan de berekening van 12 miljard euro aan saneringskosten voor Tata Steel in IJmuiden niet meer volledig motiveren. Een deel van de onderbouwing is gedeeltelijk verwijderd, blijkt uit onderzoek van Follow the Money [1]. Deskundigen oordelen dat de nog beschikbare gegevens ‘echt onvoldoende en niet realistisch’ zijn [1]. De schatting werd herhaaldelijk gebruikt in beleidsdiscussies, ondanks het ontbreken van een gedetailleerde fundering [1]. Daarom stelde het kabinet zich bloot aan kritiek op transparantie en verantwoording.
ambtelijke bezorgdheid over onderhandelingspositie
Ambtenaren waren bang dat openbaarmaking van de werkelijke saneringskosten de onderhandelingspositie van de Nederlandse staat zou verzwakken tegenover Tata Steel [1]. Volgens interne communicatie was er sprake van strategische terughoudendheid met gevoelige cijfers [1]. De overheid wilde invloed behouden op de verduurzamingsagenda van het bedrijf [1]. Deze motivatie verklaart mede waarom de documentatie rond de 12 miljard niet volledig openbaar werd gemaakt, ondanks een Wet open overheid (Woo)-verzoek [2].
documentatie incompleet en juridisch gecontesteerd
Na een formele Woo-aanvraag heeft het ministerie een lijst gepubliceerd van documenten die relevant zijn voor de saneringskosten [2]. Echter, meerdere bestanden zijn niet meer compleet beschikbaar [1]. Sommige delen van de oorspronkelijke berekening zijn gedeeltelijk gewist of niet opgeslagen [1]. Juristen wijzen erop dat dit in strijd kan zijn met de plicht tot behoorlijke documentatiebijhouding door overheidsinstanties [GPT]. De integriteit van het besluitvormingsproces komt daardoor onder druk te staan [1].
milieuimpact van IJmuiden onzekere grond
De exacte milieuverontreiniging op het terrein van Tata Steel in IJmuiden is moeilijk vast te stellen vanwege decennia van industriële activiteit [1]. Voormalige analyses lieten zien dat giftige stoffen zoals chroom en arseen in de bodem aanwezig zijn [GPT]. Vorig jaar bleek dat Tata Steel ook 685 miljoen euro moet betalen wegens te trage verduurzaming [1]. Desalniettemin ontbreekt een actuele, volledige risico-inschatting voor sanering, wat de twijfel over de 12 miljard vergroot [1].
toekomstige verduurzaming onder politieke spanning
De discussie over de verduurzaming van Tata Steel loopt al jaren stroef [1]. Bedrijfsleiding en overheid botsen regelmatig over tempo en financiering [1]. De ontdekking dat de 12 miljardscijfer geen stevig empirisch fundament heeft, verandert de dynamiek [1]. Milieuorganisaties eisen nu urgente vernieuwing van de monitoring- en rapportagepraktijken [GPT]. Transparante data zijn essentieel om geloofwaardig beleid te voeren rond vervuilende industrie [1].