kans op kanker daalt, maar deze twee soorten nemen toe
Den Haag, donderdag, 16 april 2026.
In nederland daalt de algemene kans op kanker licht. Vorig jaar werden ruim 135.000 nieuwe gevallen gemeld, minder dan verwacht gezien de bevolkingsgroei. Toch stijgen melanoom en slokdarmkanker aanzienlijk. Die toename komt door langdurige uv-straling, zonnebankgebruik en obesitas. Ook veroudering speelt een rol. Bij oudere mensen boven 75 zien artsen meer huidkanker. Decennialange leefstijlkeuzes hebben nu gevolgen. Preventie en vroegtijdige screening zijn cruciaal. Het aantal longkankerpatiënten is onder vrouwen toegenomen. Voor het eerst waren er evenveel vrouwelijke als mannelijke longkankerpatiënten in 2025. Deskundigen noemen dit een keerpunt in de ziektegeschiedenis.
ligte daling in algehele kanskercijfers
In Nederland daalt de algemene kans op kanker licht sinds 2022. In 2025 kregen 134.756 mensen een kankerdiagnose, 21 minder dan in 2024 [1]. Dit is opmerkelijk omdat de bevolking met circa 100.000 mensen is gegroeid [2]. De daling geldt vooral voor darm- en longkanker, zegt Otto Visser, hoofd van de Nederlandse Kankerregistratie (IKNL) [3]. Hij benadrukt dat de situatie nog steeds ernstig is. Het aantal gevallen blijft op een hoog niveau, aldus Visser [1].
stijgende aantallen melanoom en slokdarmkanker
Tegelijkertijd nemen de aantallen melanoom en slokdarmkanker fors toe. Vooral oudere mensen boven de 75 jaar krijgen vaker huidkanker [1]. Experten wijzen op decenniale blootstelling aan UV-straling en gebruik van zonnebanken als oorzaak [3]. Ook obesitas en veroudering spelen een rol bij de stijging van slokdarmkanker [3]. “Langdurige leefstijlkeuzes hebben nu gevolgen”, stelt het Integraal Kankercentrum Nederland [3]. Preventie en vroegtijdige detectie zijn essentieel [3].
verschuivende patronen bij longkanker
In 2025 waren er voor het eerst evenveel vrouwelijke als mannelijke longkankerpatiënten [1]. Terwijl het aantal gevallen bij mannen licht daalt, stijgt het bij vrouwen [3]. Epidemioloog Bart Kiemeney van het Radboudumc legt dit uit met verschil in rookgedrag [3]. “Vrouwen zijn pas veel later gaan roken, in de flowerpowertijd”, zegt hij [3]. De effecten hiervan worden nu zichtbaar in de cijfers [3]. Langdurige blootstelling aan rook en luchtverontreiniging verklaren de trend [3].
problematiek rond prostaat- en huidkanker
Prostaatkanker wordt vaker gediagnosticeerd, vooral door leeftijdsgebonden screening met PSA-testen [3]. Er zijn weinig risicofactoren bekend buiten leeftijd en erfelijkheid [3]. Zo hebben zwarte mannen een hoger risico dan blanken [3]. Bij huidkanker is de stijging schrikbarend, met name onder 75-plussers [1]. Dit is een direct gevolg van eerdere intensieve blootstelling aan zonlicht en zonnebanken [3]. Zelfs tientallen jaren later komen tumoren tot ontwikkeling [3].
toekomstverwachtingen en beleidsimplicaties
Hoewel het relatieve risico op kanker licht daalt, zal het absolute aantal diagnoses toenemen door de vergrijzing [3]. Het positieve effect van het darmkankerpreventieprogramma sinds 2014 zal zich niet herhalen [3]. Screening voor darmkanker is beschikbaar voor mensen van 55 tot 75 jaar [3]. Experts waarschuwen dat zorgsystemen moeten anticiperen op de stijgende druk [4]. Preventie, vroegtijdige opsporing en gelijke toegang tot zorg zijn cruciaal [3].