Brazilië breekt taboe met gedeeltelijke handelsdeal met China

2026-02-07 buitenland

Brasilia, zaterdag, 7 februari 2026.
Brazilië overweegt voor het eerst een gedeeltelijke handelsovereenkomst tussen Mercosur en China, wat een opmerkelijke koerswijziging betekent voor de grootste economie van Latijns-Amerika. Tot nu toe blokkeerde Brazilië dergelijke onderhandelingen uit angst voor Chinese concurrentie. Nu wordt een beperkte deal serieus overwogen, mede door de stijgende Amerikaanse tarieven die wereldhandel verstoren. Er is geen garantie op succes — Argentinië is terughoudend, Paraguay heeft banden met Taiwan — maar de opening is realer dan ooit. Als de deal doorgaat, krijgt China sneller toegang tot agrarische en minerale grondstoffen, terwijl Europese producenten vrezen voor oneerlijke concurrentie. De geopolitieke schokgolf zou ook Nederlandse exporteurs kunnen raken via indirecte handelsroutes.

brazilië opent deur voor gedeeltelijke mercosur-china handelsovereenkomst

Brazilië overweegt voor het eerst een gedeeltelijke handelsovereenkomst tussen het Zuid-Amerikaanse handelsblok Mercosur en China te steunen, aldus hoge Braziliaanse regeringsfunctionarissen [1]. Dit zou een significante beleidsverschuiving betekenen voor de grootste economie van Latijns-Amerika, die tot nu toe formele onderhandelingen blokkeerde uit angst voor concurrentie met Chinese goederen [1][2]. De verandering komt op een moment dat Amerikaanse invoertarieven wereldwijde handelsstromen verstoren, wat Brazilië motiveert om alternatieve routes te verkennen [1][2].

gedeeltelijke deal gericht op selectieve tarieflijnen

Een mogelijke overeenkomst zou zich richten op een beperkt aantal tarieflijnen, in plaats van een breed vrijhandelsakkoord [1]. Volgens een anonieme Braziliaanse functionaris biedt China het voordeel dat werk kan worden gemaakt van een gedeeltelijke overeenkomst, alleen op bepaalde tarieflijnen [1][2]. Dit flexibele model wordt gezien als een haalbare optie in het huidige internationale handelsklimaat, waar protectionisme toenemend is [1][3]. Zo’n aanpak zou snelle markttoegang kunnen verschaffen zonder volledige liberalisering [1].

china zoekt verdere integratie via mercosur

China dringt erbij Mercosur-lidstaten op aan om handelsbesprekingen zo spoedig mogelijk te starten [1]. Tijdens het bezoek van Uruguayaanse president Yamandu Orsi aan Beijing op 3 februari 2026, werd in een gezamenlijke verklaring aangedrongen op versnelde onderhandelingen [1]. Hoewel China zelf nog geen officiële reactie heeft gegeven op de suggestie van een gedeeltelijke deal, blijft het streven naar verdieping van economische banden met Latijns-Amerika duidelijk [1][3]. Chinese investeringen in de regio, zoals de expansie van BYD in Brazilië, onderstrepen deze strategie [1][4].

politieke obstakels binnen mercosur blijven bestaan

Elke handelsovereenkomst van Mercosur vereist unanimiteit onder de leden, wat serieuze uitdagingen oplevert [1][2]. Paraguay, dat formele diplomatieke banden onderhoudt met Taiwan, staat positief tegenover economische samenwerking met China, mits de betrekkingen met Taipei worden gerespecteerd [1]. Argentinië daarentegen, onder president Javier Milei, blijft sterk op de Verenigde Staten gericht, wat weerstand kan opleveren tegen een China-gerichte deal [1][2]. Daarnaast blijft Argentinië afhankelijk van Chinese financiering en landbouwexporten, wat de balans beïnvloedt [2].

eu-mercoseur deal in contrast met china-plannen

Terwijl Mercosur onderhandelt met China, wacht de al ondertekende handelsovereenkomst tussen de EU en Mercosur op ratificatie [5][6]. De EU-Mercosur deal, ondertekend op 17 januari 2026, moet nog worden goedgekeurd door het Europees Parlement en nationale parlementen [6]. Dat proces kan twee jaar duren vanwege juridische toetsing [5]. De overeenkomst voorziet in geleidelijke afschaffing van tarieven, milieueisen en bescherming van gevoelige sectoren [6]. Voor bedrijven betekent dit langdurige onzekerheid over toekomstige handelsregels [6].

implicaties voor europese en nederlandse handel

Een succesvolle Mercosur-Chinese overeenkomst zou de geopolitieke en economische dynamiek veranderen, met gevolgen voor Europa en Nederland [1][6]. Nederlandse exporteurs zouden indirect worden getroffen via concurrentie-effecten en verschuivende handelsstromen [6][7]. Nederland is momenteel de derde handelspartner van Duitsland, met een handelsvolume van 211 miljard euro in 2025, wat de integriteit van de EU-binnenmarkt onderstreept [7]. Toenemende banden tussen Mercosur en China kunnen de Europese invloed in Zuid-Amerika verzwakken, juist op een moment dat de EU haar externe afhankelijkheden probeert te verminderen [7][5].

braziliaanse industrie tussen concurrentie en samenwerking

Hoewel Brazilië traditioneel terughoudend was uit angst voor Chinese import, neemt de lokale productie met Chinese betrokkenheid toe [1][2]. BYD breidt zijn productie in Brazilië uit, wat de regering stimuleert om strategische samenwerking te zoeken [1][4]. Gleichzeitig zien Europese autofabrikanten, zoals Volkswagen, zichzelf in een achterhoedegevecht tegen Chinese concurrentie [4]. Met 7.000 elektrische auto’s van BYD die in februari 2026 in Argentinië werden gelost, wordt de dreiging concreet [4]. Dit illustreert de tweeledige rol van China: zowel partner als concurrent [1][4].

Bronnen

diplomatieke betrekkingen handelsovereenkomst