kabinet onder druk: box 3-wet op rand van mislukken, 2,4 miljard staat op het spel
Den Haag, dinsdag, 30 juni 2026.
Een tijdelijke wet die belasting op vermogen regelt, dreigt vandaag te stranden in de Eerste Kamer. Het kabinet waarschuwt voor een begrotingsgat van ongeveer €2,4 miljard per jaar vanaf 2028. De wet belast beleggers jaarlijks 36% over waardestijgingen, ook als winsten nog niet zijn gerealiseerd. Dat stuit op verzet in de Senaat en bij deskundigen. Staatssecretaris Eelco Eerenberg biedt een ‘keuzemenu’ met reparaties. Voorstellen zijn verliescarry‑back, verlaging van het tarief naar 35%, en een heffingsvrij bedrag van €1.900 op rente en beleggingen. Coalitiepartijen tonen verdeeldheid. Tegenstanders wijzen op het risico dat beleggers belasting moeten betalen zonder liquide middelen. Ambtelijke berekeningen noemen ook een alternatief dat de staat honderden miljoenen tot miljarden kan kosten. Als de wet faalt moet het kabinet spoedmaatregelen of nieuwe voorstellen voorbereiden. De uitkomst bepaalt de financiële ruimte richting Prinsjesdag.
wie speelt een rol en waarover gaat het debat
Het debat draait om een tijdelijke wet voor de heffing van vermogen in box 3. Staatssecretaris Eelco Eerenberg (D66) voert de stukken namens het kabinet en gaat naar de Eerste Kamer om steun te peilen [1][2]. De Tweede Kamer stemde eerder deze jaar in met een tussenvorm die vanaf 2028 moet ingaan [2]. De Senaat is verdeeld; partijen als BBB, JA21 en PRO zouden het voorstel verwerpen en ook CDA geeft geen duidelijke steun toe, wat de politieke spanning opvoert [1][2][5].
hoe de wet werkt en welke reparaties worden voorgesteld
De tijdelijke wet belast jaarlijkse vermogensaanwas: beleggers betalen circa 36% belasting over waardestijgingen, ook als winst niet is gerealiseerd; vastgoed en startende ondernemingen vormen uitzonderingen waarbij belasting pas bij realisatie komt [1][2]. Staatssecretaris Eerenberg stelde een ‘keuzemenu’ met reparaties: verliescarry-back (verliezen aftrekbaar van voorgaand jaar), verlaging van het tarief naar 35% en een heffingsvrij bedrag van €1.900 op rente/beleggingen [1][2].
begrotingseffecten en alternatieven op tafel
Het kabinet waarschuwt voor een jaarlijks begrotingsgat van ongeveer €2,4 miljard vanaf 2028 als de tijdelijke wet strandt; die inschatting komt expliciet in parlementaire berichtgeving naar voren [1][2]. Ambtelijke berekeningen van het ministerie noemen bovendien dat een alternatief, de vermogenswinstbelasting, de schatkist tot 2036 ruim €22 miljard kan kosten — een bedrag dat ambtenaren zelf als voorlopig en onzeker bestempelen [3][5].
kritiek en praktische gevolgen voor spaarders en beleggers
Tegenstanders wijzen op het risico dat beleggers belasting moeten betalen over papieren winsten zonder liquide middelen om te betalen; dat zorgt voor weerstand in de Senaat en bij deskundigen [1][2][5]. Dergelijke zorgen leidden tot heroverwegingen in het kabinet en tot het keuzemenu van Eerenberg om de wet uitvoerbaar te maken en politieke steun te winnen [2][5]. Publieke reacties en uitleg verschenen ook via sociale mediakanalen van financieel voorlichters [4].
politieke consequenties en tijdpad richting prinsjesdag
Als de wet vandaag wordt verworpen, moet het kabinet spoedmaatregelen of alternatieve voorstellen voorbereiden om het gat te dichten en de begrotingspositie te herstellen; de uitkomst bepaalt de financiële ruimte richting Prinsjesdag op 15 september 2026 [2][1]. Eerenberg peilt steun en wil in de zomer beslissen welke reparaties doorgaan. De kwestie vergroot druk op coalitiepartijen en kan nieuwe bezuinigings- of inkomstenkeuzes afdwingen [1][2][5]. [alert! ‘status van de Eerste Kamerstem op dit moment onzeker; definitieve uitslag ontbreekt in bronnen’]