rijksbesluit houdt apenproeven in rijswijk open — minister wijst op medische en geopolitieke noodzaak
Rijswijk, vrijdag, 3 juli 2026.
Minister Rianne Letschert laat weten dat apenproeven in Rijswijk voorlopig mogen doorgaan. De minister houdt vast aan het beleid van haar voorganger. Volgens haar kunnen bepaalde medische onderzoeken nog niet zonder dierproeven. Het kabinet noemt ook geopolitieke redenen. Een eigen Europese faciliteit zou Nederland minder afhankelijk maken van landen buiten Europa bij ontwikkeling van geneesmiddelen. Tegenstanders reageren verontwaardigd. De Partij voor de Dieren wilde belastinggeld stapsgewijs naar proefdiervrije methoden schuiven. Een Kamermeerderheid draaide dat terug, en een VVD-voorstel hield financiering van apenonderzoek mogelijk. Het ministerie verplicht het centrum wel om meer te investeren in alternatieven. Het aandeel proefdiervrije subsidie moet stijgen van zeventien naar dertig procent in 2030. Het centrum moet een plan indienen over die transitie. In 2030 volgt een nieuwe onafhankelijke beoordeling. De beslissing belooft nieuwe maatschappelijke debatten en mogelijk juridische stappen. Onderzoekers krijgen duidelijkheid over lopende projecten en financiering maar spanning tussen wetenschap en ethiek blijft aanhouden.
plaats en context
Het besluit betreft het onderzoekscentrum in Rijswijk, provincie Zuid-Holland. Minister Rianne Letschert bevestigde op 3 juli 2026 dat apenproeven in Rijswijk voorlopig mogen doorgaan. De minister zegt dat zij vasthoudt aan het beleid van haar voorganger. De kwestie raakt nationale politiek, wetenschap en dierenethiek. De beslissing kan leiden tot nieuwe Kamerdebatten, protesten en juridische stappen door tegenstanders van apenonderzoek [1][2].
argumenten van het kabinet
Het kabinet noemt medische noodzaak voor sommige onderzoeken als reden om apenproeven voorlopig toe te staan. Ook noemt minister Letschert geopolitieke overwegingen. Een eigen Europese onderzoeksfaciliteit zou volgens haar voorkomen dat Nederland afhankelijk wordt van landen buiten Europa bij geneesmiddelenontwikkeling. Het kabinet stelt dat afbouw van apenproeven het doel blijft, maar alleen als dat verantwoord kan gebeuren [1].
financiering en politiek
Eerder keurde een Kamermeerderheid een voorstel van de Partij voor de Dieren om subsidies stapsgewijs naar proefdiervrije methoden te schuiven. Dat plan werd dit voorjaar volledig aangepast door een VVD-voorstel, waardoor overheidsgeld ook de komende jaren naar apenonderzoek kan gaan. Partij voor de Dieren-Kamerlid Ines Kostić reageerde verontwaardigd op de uitkomst van dat debat, volgens berichtgeving van RTL Nieuws [1].
voorwaarden en toekomstplanning
Het ministerie eist dat het Rijswijkse centrum meer investeert in proefdiervrije alternatieven. Het kabinet wil het aandeel proefdiervrije subsidie laten groeien van 17 procent naar 30 procent in 2030. Het centrum moet een transitieplan opstellen dat begin 2027 naar Eerste en Tweede Kamer gaat. In 2030 volgt een nieuwe, onafhankelijke beoordeling of verdere afbouw mogelijk is [1][2]. 76.471