Europese begroting op scherp: meer geld voor veiligheid, klimaat en innovatie

2026-04-28 buitenland

Brussel, dinsdag, 28 april 2026.
Het Europees Parlement heeft dinsdag 28 april 2026 haar positie bepaald over de langetermijnbegroting voor 2028-2034. Die moet met 10% stijgen, naar 2,01 biljoen euro in lopende prijzen. Belangrijkste verrassing: een verdubbeling van de middelen voor concurrentievermogen, defensie, innovatie en de groene en digitale transitie. Het Parlement wil zo druk zetten op de lidstaten om ambitieus te blijven op het moment dat de onderhandelingen beginnen. Er is specifieke extra financiering voor programma’s als Horizon Europa, Erasmus+ en EU4Health. Tegelijk waarschuwt het Parlement voor ‘renationalisering’: een scenario waarin elke lidstaat zelf bepaalt hoe geld wordt ingezet, wat de coherentie van EU-beleid kan verzwakken. Nederland is terughoudend over de verhoging, maar provincies maken zich zorgen over mogelijke verlies van invloed op subsidieverdeling. De onderhandelingen met de Raad gaan de komende maanden intensief worden.

europese begroting op scherp: meer geld voor veiligheid, klimaat en innovatie

Het Europees Parlement heeft op dinsdag 28 april 2026 zijn standpunt vastgesteld over het meerjarig financieel kader (MFK) voor 2028-2034 [1]. Daarin pleit het Parlement voor een totale begroting van 2,01 biljoen euro in lopende prijzen, wat neerkomt op 1,27% van het bruto nationaal inkomen (BNI) van de EU [1][7]. Deze omvang is een stijging van circa 10% ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie uit juli 2025 [1][7]. De verhoging bedraagt nominaal 197.3 miljard euro in lopende prijzen vergeleken met het Commissievoorstel [7].

prioriteiten voor concurrentievermogen en transitie

Een kernaspect van het Parlementsstandpunt is de oproep tot een verdubbeling van de financiering voor concurrentievermogen, defensie, innovatie en de groene én digitale transitie [1][7]. Deze gebieden ontvangen extra aandacht binnen de begrotingsverhoging. Programmeerlijnen als Horizon Europa, Erasmus+, EU4Health, LIFE en het Europees Concurrentievermogensfonds (ECF) krijgen expliciete extra ondersteuning [1][7]. Volgens leden van het Parlement is dit nodig om opkomende uitdagingen aan te pakken en de toegevoegde waarde van EU-financiering te behouden [7].

dringende waarschuwing tegen renationalisering

Het Parlement spreekt zich duidelijk uit tegen zogenoemde ‘renationalisering’ van het EU-beleid [1][7]. Dit betekent dat het tegen elk model is waarbij lidstaten vrijwillig (‘à la carte’) kiezen hoe middelen worden ingezet of waarbij één nationaal plan de toewijzing domineert [1][7]. Critici vrezen dat dit het EU-beleid verzwakt, de transparantie vermindert en concurrentie creëert tussen begunstigden [1]. De resolutie dringt aan op volledige betrokkenheid van regionale en lokale overheden bij cohesieprogramma’s [5].

divergente meningen onder nederlandse partijen

Nederland speelt een twijfelachtige rol in de debatten over de nieuwe begroting [3][6]. Hoewel premier Rob Jetten zich oppositie aansloot tegen een algemene verhoging van het EU-budget, steunden Nederlandse D66-europarlementariërs juist het plan van 2,2 biljoen euro [6]. VVD- en CDA-leden stemden tegen de resolutie, beroepend op budgettaire discipline [6]. De interne spanning weerspiegelt bredere verdeeldheid in de Raad, die unaniem moet beslissen over het uiteindelijke kader [6][7].

onzeker toekomstperspectief voor regionale overheden

Provincies en gemeenten in Nederland maken zich zorgen over hun toekomstige invloed op de besteding van EU-gelden [5]. Hun angst baseert op een Commissievoorstel om meer controle naar nationale regeringen te verhuizen, wat de bestaande centrale sturing in Nederland zou versterken [5]. De trage en bureaucratische verdeling van coronaherstelgelden wordt hier vaak als waarschuwend voorbeeld genoemd [5]. Het Europees Parlement ondersteunt juist een blijvende rol voor decentrale overheden in de programmering [5][7].

weg naar een definitief akkoord

Na het vaststellen van zijn standpunt is het Europees Parlement nu klaar voor onderhandelingen met de Raad van de Europese Unie [1][7]. Deze onderhandelingen kunnen pas beginnen wanneer alle lidstaten een gemeenschappelijk standpunt hebben gevormd [7]. De uiteindelijke goedkeuring van de MFK-verordening vereist instemming van zowel het Parlement als de Raad [7]. Beide instellingen streven ernaar om eind 2026 of in 2027 tot een akkoord te komen, hoewel de wegen nog lastig zijn [6][7].

Bronnen

Europees Parlement meerjarig financieel kader