parlement eist 10% meer voor EU-prioriteiten: politiek gevecht over nieuw meerjarig budget

2026-04-16 buitenland

Brussel, donderdag, 16 april 2026.
Het Europees Parlement heeft woensdag zijn onderhandelingspositie voor de meerjarige EU-begroting 2028–2034 vastgesteld. Parlementsleden vragen een verhoging van 10% naar 1,27% van het EU-bruto nationaal inkomen. Dat is bedoeld om innovatie, klimaattransitie, defensie en sociale cohesie beter te financieren. MEPs leggen concrete bedragen op tafel: onder meer een stijging van ongeveer €197 miljard in totaal, met extra’s voor landbouw (+€139,31 miljard), cohesie (+€78,87 miljard), Horizon Europe (+€25 miljard) en Erasmus+ (+€6,56 miljard). NextGenerationEU-aflossingen worden buiten de plafondberekening gehouden (0,11% GNI). Het Parlement waarschuwt tegen omzetting van EU-beleid naar nationale “à la carte”-plannen en tegen budgettaire verschuivingen via Commissie-werkprogramma’s zonder parlementaire controle. Plenaire stemming staat gepland op 29 april. De echte strijd begint daarna in de onderhandelingen met de Raad over prioriteiten, financiering en nieuwe ‘own resources’ om de extra lasten te dekken.

land: europese unie [alert! ‘eu is supranationaal, geen enkel land’]

De onderhandelingen spelen op het niveau van de Europese Unie, vooral in de instellingen in Brussel en Straatsburg. Het Europees Parlement heeft woensdag zijn onderhandelingspositie voor de meerjarige financiële kaders 2028–2034 aangenomen en eist een verhoging naar 1,27% van het EU-bruto nationaal inkomen om EU-prioriteiten te versterken [1][2]. Het voorstel geldt voor de EU als geheel en omvat voorstellen voor specifieke programma’s en nieuwe inkomstenbronnen ter dekking van extra uitgaven [1][2][6].

wat het parlement precies eist

Parlementsleden vragen een stijging van ongeveer 10% ten opzichte van de Commissievoorstel en plaatsten concrete bedragen op tafel. Ze noemen een totale toename van circa €197,30 miljard, met extra’s voor landbouw (+€139,31 miljard), cohesie (+€78,87 miljard), Horizon Europe (+€25 miljard) en Erasmus+ (+€6,56 miljard) [2]. Het parlement schuift ook de eis naar voren dat aflossingen van NextGenerationEU (0,11% GNI) buiten de begrotingsplafonds worden gehouden [1][2].

politieke spanning en prioriteiten

Het Parlement wil middelen verschuiven naar innovatie, klimaattransitie, defensie en sociale cohesie en verzet zich tegen een ’à la carte’-benadering waarbij lidstaten eigen plannen maken. Parlementsleden waarschuwen tegen beleidsverschuivingen via Commissie-werkprogramma’s zonder parlementaire controle en vragen stand-alone kassen voor kernbeleid zoals landbouw en cohesie [2][5][3]. De parlementsfracties benadrukken dat nieuwe verantwoordelijkheden extra, echte eigen middelen vereisen om de lasten eerlijk te verdelen [1][5].

volgende stappen en belangenbehartiging

De plenaire stemming over het tussenrapport staat gepland op 29 april; daarna volgen formele onderhandelingen met de Raad over de politieke prioriteiten, middelen en nieuwe inkomstenbronnen. Het Parlement wil snel overeenstemming zodat programma’s in januari 2028 kunnen starten, en pleit voor transparantie en democratische controle tijdens de onderhandelingen [1][2][6]. Culturele en onderzoeksbelangen zoeken extra ruimte binnen Horizon Europe en een nieuw programma AgoraEU, wat druk zet op de budgetdiscussies [4][6].

Bronnen

EU begroting MEP's