Nederland bereidt zich voor op brandstofcrisis door sluiting van de Straat van Hormuz
Den Haag, zaterdag, 18 april 2026.
Het kabinet heeft fase 1 van het Landelijk Crisisplan Olie geactiveerd. De Straat van Hormuz is opnieuw gesloten door de Iraanse Revolutionaire Garde. Deze zeeweg is cruciaal voor de wereldwijde olievoorraad. Schepen kunnen niet passeren. Dat dreigt leiding tot tekorten aan brandstof in Europa. Er is nog geen acute tekort maar de situatie wordt nauwlettend gevolgd. De overheid monitort de voorraden. Gesprekken lopen met de energiesector en transportbedrijven. Contingentieplannen worden voorbereid. Diplomatieke bemiddeling via de Verenigde Naties is gestart. Eerder werd de straat kort geopend als gebaar van goede wil. Nu is de route weer dicht. De continuïteit van de brandstofvoorziening staat centraal.
achtergrond
De sluiting van de Straat van Hormuz door Iran markeert een ernstige escalatie in de regionale spanningen. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft de controle over de zeestraat herpakt, wat de scheepvaart effectief stillegt [2][3]. Deze route is vitaal voor de mondiale energievoorziening, aangezien circa twintig procent van de wereldolië deze weg gebruikt [5]. De huidige situatie volgt op een tijdelijke versoepeling, waarbij Iran een klein aantal schepen doorgang bood als gebaar van goede wil [3].
nationale voorbereidingen
Het kabinet heeft fase 1 van het Landelijk Crisisplan Olie (LCP-O) geactiveerd op 18 april 2026 vanwege de toenemende risico’s op brandstoftekorten [1]. Hoewel er momenteel geen acuut tekort is, wordt de situatie intensief gemonitorerd. Een crisisstructuur is opgezet in Den Haag, en er vinden consultaties plaats met belangrijke sectoren zoals transport, raffinaderijen en landbouw [1]. Het plan dateert uit 2022, opgesteld na de Russische invasie van Oekraïne [1].
internationale dynamiek
Iran wijt de voortdurende sluiting toe aan de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens, die volgens Teheran moet worden opgeheven [2][3]. De Verenigde Staten handhaven hun positie, met president Trump die verklaarde dat de blokkade standhoudt tot Iran instemt met een nucleair akkoord [3]. De Verenigde Naties zijn betrokken bij diplomatieke bemiddeling, maar een snelle oplossing lijkt onwaarschijnlijk zolang beide partijen vasthouden aan hun eisen [1][3].
marktreactie en economische impact
Onverwacht daalde de adviesprijs voor benzine op 18 april 2026 met -3.604% [1]. Deze daling van 3,8% komt mogelijk door de tijdelijke opening van de zeestraat, die kort meerdere tankers doorliet [2]. De markt blijft extreem gevoelig voor geopolitieke signalen. Het kabinet bereidt een steunpakket voor, dat maandag 21 april wordt aangekondigd, gericht op energierekeningen en mobiliteitstarieven [1].
toekomstscenario’s
Indien de druk op de oliemarkten toeneemt, kan het LCP-O opschalen naar fase 2, met vrijwillige besparingscampagnes [1]. Bij fysieke tekorten zou fase 3 ingaan, wat verplichte maatregelen inhoudt zoals distributiecontroles [1]. Regionale autoriteiten werken al aan contingentieregelingen, maar benadrukken dat paniekkopen contraproductief zijn [1]. De continuïteit van de brandstoflevering blijft prioriteit, mede gezien de kwetsbare positie van Nederland in Europese handelsroutes [GPT].